Oto Servis / Bakım Devri Nasıl Yapılır?

Devredin Editör

Giriş

Oto servis/bakım devri; işletme devri türleri içinde ekipman yoğun, ruhsat ve çevre yükümlülüğü olan, usta bağımlı bir segmenttir. Kurulu ekipman (lift, kompresör, diagnostik), mevcut müşteri ve filo portföyü, deneyimli usta kadrosu ve ruhsatla gelen devir; sıfırdan servis kurma maliyetinin önemli kısmından tasarruf sağlar. Ancak ruhsat sınıfı, atık/çevre yükümlülükleri ve anahtar usta sürekliliği devir süreçlerini şekillendirir.

Bu rehber; oto servis alımında 10 adımlık süreci, 2005/9207 sayılı Yönetmelik kapsamında ruhsat sınıfı kontrolünü, atık yağ ve tehlikeli atık yükümlülüklerini, ekipman envanteri değerlemesini, filo/sigorta sözleşmelerinin devrini ve yetkili-bağımsız servis ayrımını açıklar. Genel devir süreci için /rehber/isletme-devri-nasil-yapilir, alıcı kontrolleri için /rehber/devren-isletme-alirken-nelere-dikkat-edilmeli rehberlerimize bakın.

Oto Servis Sektörünün Devir Dinamikleri Nelerdir?

Oto servis devir pazarı 5 dinamikle şekillenir: (1) faaliyet türü (genel bakım/mekanik, kaporta-boya, lastik, klima, elektrik-elektronik) ruhsat sınıfını ve müşteri tabanını belirler; (2) ruhsat (2005/9207 s. Yönetmelik — sıhhi veya gayri sıhhi müessese) ve atık/çevre yükümlülükleri; (3) ciro kanalları — tekil, kurumsal/filo, sigorta anlaşmalı; (4) anahtar usta/teknisyen sadakati kritik — usta ayrılırsa iş gücü ve know-how kaybı; (5) ekipman durumu (lift, kompresör, diagnostik) ve fiziki kapasite (kanal/lift sayısı) değerlemenin temelidir.

Türkiye'de oto servis sektörü; bağımsız genel servisler, kaporta-boya atölyeleri, lastik-balans dükkanları, egzoz/klima/elektrik uzman servisleri ve marka yetkili servisleri gibi alt segmentlere ayrılır. Devir pazarı özellikle İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa gibi büyükşehirlerin sanayi siteleri ve ana arter çevrelerinde yoğundur; iyi konumlu ve müşteri tabanı oturmuş devren kiralık servisler genellikle hızlı alıcı bulur.

Devir pazarını şekillendiren üç temel dinamik:

  • Ruhsat sınıfı ve çevre yükümlülüğü: Boya-kaporta ve motor yağı/kimyasal kullanan servisler genellikle gayri sıhhi müessese kapsamında değerlendirilir; atık yağ, akümülatör ve lastik için beyan/teslim yükümlülükleri devirde mutlaka kontrol edilmelidir.
  • Müşteri kanalı kompozisyonu: Tekil müşteriye kıyasla kurumsal filo ve sigorta anlaşmalı işler daha düzenli ciro sağlar; ancak bu sözleşmeler çoğunlukla mevcut işletmeciye bağlıdır ve devredilebilirliği ayrı incelenmelidir.
  • Usta bağımlılığı: Motor, kaporta-boya ve diagnostik ustaları işletmenin operasyonel kalbidir; anahtar ustanın ayrılması devir sonrası iş gücü ve müşteri kaybına yol açabilir.

Oto Servis Devrinde Ruhsat ve Çevre Yükümlülükleri Nelerdir?

Oto servis 2005/9207 s. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği kapsamında ruhsatlandırılır; faaliyetine göre sıhhi işyeri veya gayri sıhhi müessese (GSM) sınıfında olabilir — ruhsat sınıfını ve devir koşullarını belediyeden teyit edin. Faaliyet/adres değişmiyorsa m.8 uyarınca devralan noter onaylı sözleşmeyle başvurur, belediye yerinde denetim yapar. Motor yağı/atık yağ Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği, diğer tehlikeli atıklar Atık Yönetimi Yönetmeliği kapsamında lisanslı toplayıcıya teslim ve beyan (MOTAT/entegre çevre bilgi sistemi) edilir.

A. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı (Ruhsat Sınıfı)

Oto servis/bakım işletmesi 2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında ruhsatlandırılan bir işyeridir. Faaliyetin niteliğine göre sıhhi işyeri veya gayri sıhhi müessese (GSM) sınıfında olabilir; özellikle boya-kaporta ve motor yağı/kimyasal kullanımı içeren servisler genellikle gayri sıhhi müessese kapsamında değerlendirilir. İşletmenizin tam ruhsat sınıfını ve devir koşullarını ilgili belediyeden teyit edin (büyükşehirlerde ilçe belediyesi yetkilidir).

  • Ruhsat üzerindeki faaliyet konusunun yapılan işle (motorlu kara taşıtları bakım-onarımı, kaporta-boya, lastik vb.) örtüşmesi.
  • Ruhsat sınıfının (sıhhi / gayri sıhhi müessese) belediye kaydıyla uyumu.
  • Faaliyet konusu ve adres değişmiyorsa m.8 uyarınca devralan noter onaylı devir sözleşmesiyle belediyeye başvurur; belediye yerinde denetim yapar, fiziki uygunsuzluk halinde azami 6 ay süre verir.
  • Adres veya faaliyet değişikliğinde yeni ruhsat süreci başlar.

B. Çevre ve Atık Yükümlülükleri

Oto servis tehlikeli atık üretir. Motor yağı ve atık yağlar Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği, diğer tehlikeli atıklar Atık Yönetimi Yönetmeliği (Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'ni yürürlükten kaldırmıştır) kapsamında lisanslı toplayıcıya teslim ve beyan (MOTAT/entegre çevre bilgi sistemi) edilmelidir. Atık akümülatör ve atık lastik için de ilgili yönetmelikler uyarınca toplama/teslim sistemine kayıt gerekir:

  • Lisanslı toplayıcıyla sözleşme ve düzenli teslim tutanakları (atık yağ, akümülatör, lastik).
  • Yıkama/temizlik yapan servislerde 2872 s. Çevre Kanunu m.11 ve Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği uyarınca atık su bağlantı belgesi ve yağ tutucu tesisatı gerekebilir.
  • Geçmiş çevre denetim cezalarının il çevre müdürlüğünden sorgulanması.

Hangi atık kaleminin ve hangi beyan/iznin sizin servisiniz için zorunlu olduğu faaliyet türüne (boya/mekanik/lastik) göre değişir; ilgili belediye ve il çevre müdürlüğünden teyit edin. Mevzuat metinleri için 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 2005/9207 sayılı Yönetmelik incelenebilir.

Oto Servis Devri Nasıl Yapılır? 10 Adımlık Süreç

Oto servis devri 10 adımda yürür: (1) niyet mektubu ve ön kontrol, (2) ruhsat sınıfı kontrolü (2005/9207 s. Yönetmelik — belediyeden teyit), (3) çevre/atık yönetimi (atık yağ, akümülatör, lastik), (4) ekipman envanteri ve durum raporu (lift, kompresör, diagnostik, boya kabini), (5) ciro analizi ve müşteri portföyü (tekil/filo/sigorta), (6) yedek parça stoku ve tedarikçi sözleşmeleri, (7) personel devri (usta/teknisyen, İş K. m.6), (8) kira devri ve kiraya verenin rızası (TBK m.323), (9) devir sözleşmesi + damga vergisi + tescil (TTK m.11/3), (10) kapanış ve hava parası pazarlığı.

Aşağıdaki on adım; oto servis devrinde atlanmaması gereken sıralı süreçtir. Her biri hem pazarlık tavanınızı belirler hem de devir sonrası olası anlaşmazlıkları önler.

  1. 1. Niyet Mektubu ve Ön Kontrol

    Etki: Yüksek

    Oto servis/bakım devrinde ilk adım; alıcı ile satıcı arasında bağlayıcı olmayan bir niyet mektubu (LOI — Letter of Intent) imzalanmasıdır. Niyet mektubunda tarafların kimlikleri, devir konusu servis işletmesi, faaliyet kapsamı (genel bakım/mekanik, kaporta-boya, lastik, egzoz, elektrik-elektronik, klima, yetkili/özel servis), ön fiyat aralığı, due diligence süresi (30-45 gün), personel görüşme izni ve gizlilik hükümleri yer alır.

    Ön kontrolde talep edilen belgeler: işyeri açma ve çalışma ruhsatı fotokopisi (ruhsat sınıfını gösteren), itfaiye uygunluk raporu, kira sözleşmesi, son 12-24 ay aylık ciro dökümü (POS ekstresi + Z raporu + servis/iş emri yazılımı raporu), SGK işyeri dökümü, vergi levhası, son dönem KDV/muhtasar beyannameleri ve çevre/atık yönetimi kayıtları (atık yağ, atık lastik, atık akümülatör beyanları).

    Ön kontrol sürecinde; işletmenin bulunduğu lokasyonun trafik yoğunluğu, ana arter/sanayi sitesi konumu, park ve manevra alanı, servis kanalı/kaldıraç sayısı ve yakın çevredeki rakip servisler yerinde incelenir. Hafta içi ve hafta sonu farklı saatlerde en az 4-6 ziyaret, gerçek iş yükünü görmek açısından önerilir.

  2. 2. Ruhsat Sınıfı ve İşyeri Açma-Çalışma Ruhsatı Kontrolü

    Etki: Yüksek

    Oto servis/bakım işletmesi ruhsatlı bir işyeridir ve 2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında ruhsatlandırılır. Faaliyetin niteliğine göre işletme sıhhi işyeri veya gayri sıhhi müessese (GSM) sınıfında olabilir; örneğin boya-kaporta, motor yağı değişimi ve kimyasal kullanımı içeren servisler genellikle gayri sıhhi müessese kapsamında değerlendirilir. Ruhsat sınıfını ve devir koşullarını mutlaka ilgili belediyeden teyit edin; büyükşehirlerde ilçe belediyesi yetkilidir.

    Devirde yapılacak kontroller:

    • Ruhsat üzerindeki faaliyet konusunun yapılan işle (örn. "motorlu kara taşıtları bakım-onarımı") örtüşmesi.
    • Ruhsat sınıfının (sıhhi / gayri sıhhi müessese) belediye kaydıyla uyumu.
    • Ruhsatta belirtilen adresin devre konu yer ile örtüşmesi ve tadilat sonrası ruhsatın güncellenmiş olması.
    • Faaliyet konusu ve adres değişmiyorsa 2005/9207 s. Yönetmelik m.8 uyarınca devralan noter onaylı devir sözleşmesiyle belediyeye başvurur, belediye yerinde denetim yapar; fiziki uygunsuzluk halinde azami 6 ay süre verilir. Adres veya faaliyet değişikliğinde yeni ruhsat süreci başlar.

    Yanlış sınıflandırılmış veya kapsamı eksik ruhsat (örn. yalnızca lastik için alınmış ruhsatla boya işi yapılması) denetimlerde faaliyet durdurma riski doğurur. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı kavramı için işyeri açma ve çalışma ruhsatı sözlük girdimize bakabilirsiniz.

  3. 3. Çevre ve Atık Yönetimi (Atık Yağ, Lastik, Akümülatör)

    Etki: Yüksek

    Oto servis/bakım faaliyeti tehlikeli atık üretir; bu nedenle çevre mevzuatı uyumu devir öncesi kontrol edilmesi gereken kritik bir başlıktır. Motor yağı ve atık yağlar Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği kapsamında, tehlikeli nitelikli atıklar ise Atık Yönetimi Yönetmeliği(2 Nisan 2015 tarihli bu Yönetmelik, eski Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'ni yürürlükten kaldırmıştır) kapsamında lisanslı toplayıcıya teslim edilmek ve beyan edilmek (MOTAT/entegre çevre bilgi sistemi) zorundadır.

    Kontrol edilecek kayıtlar:

    Atık yağ teslim/beyan kayıtları: Lisanslı toplayıcıyla sözleşme ve düzenli teslim tutanakları olmalıdır.
    Atık akümülatör ve atık lastik kayıtları: İlgili yönetmelikler uyarınca toplama/teslim sistemine kayıt aranır.
    Atık su ve yağ tutucu (varsa): Yıkama/temizlik yapılan servislerde 2872 sayılı Çevre Kanunu m.11 ve Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği uyarınca atık su bağlantı belgesi ve yağ tutucu tesisatı gerekebilir.
    Geçmiş çevre denetim cezaları: 2872 s. Kanun kapsamında idari para cezaları ve faaliyet durdurma cezaları sorgulanmalıdır.

    Devir halinde çevre yükümlülüklerinin devralan adına yeniden tesisi gerekir; ilgili il çevre müdürlüğünden geçmiş kayıtlar sorgulanmalıdır. Hangi atık kalemlerinin ve hangi beyan sisteminin sizin servisiniz için zorunlu olduğunu ilgili belediye ve il çevre müdürlüğünden teyit edin; kapsam faaliyet türüne (boya/mekanik/lastik) göre değişir.

  4. 4. Ekipman Envanteri ve Durum Raporu

    Etki: Yüksek

    Oto servis devrinin en büyük kalemlerinden biri ekipmandır. Her ekipmanın; marka/model/seri numarası, üretim yılı, mevcut durumu (çalışıyor/arızalı), fatura tarihi ve tahmini piyasa değeri sözleşme ekine fotoğraflı olarak işlenmelidir. Tipik ekipman listesi faaliyet türüne göre değişir:

    Araç kaldırma: İki/dört sütunlu lift, makaslı lift, kanal (çukur) sistemi.
    Mekanik bakım: Hava kompresörü, balanssız havalı tabanca seti, tork anahtarları, el aletleri.
    Lastik: Lastik sökme-takma makinesi, balans makinesi, rot-balans (ön düzen) cihazı.
    Diagnostik: OBD arıza tespit cihazı, marka özel diagnostik yazılım lisansları, akü test cihazı.
    Kaporta-boya (varsa): Boya kabini (fırın), çekme bench/şasi düzeltme, zımpara-dolgu ekipmanları, hava kurutucu.
    Klima/elektrik: Klima gaz dolum-geri kazanım cihazı, multimetre/osiloskop.
    Yağ-akışkan: Yağ değişim ünitesi, atık yağ tankı, antifriz/fren hidroliği dolum üniteleri.
    Kasa, POS, iş emri/servis yazılımı ve kamera sistemi.

    Her önemli ekipman için bağımsız teknik servis kontrolü önerilir; özellikle lift güvenlik sertifikası ve periyodik kontrolü, kompresör basınç güvenliği ve boya kabini havalandırma durumu kritik noktalardır. İkinci el piyasa değeri hesaplanırken, sektörel uygulamada 5+ yaş ekipmanların sıfır fiyatının yaklaşık %40-60'ı değerinde kabul edildiği bir referans alınabilir; kesin değer marka, bakım ve yaşa göre değişir.

  5. 5. Ciro Analizi ve Müşteri Portföyü (Filo/Sigorta/Tekil)

    Etki: Yüksek

    Oto servis cirosu üç ana kanaldan oluşur ve her birinin sürdürülebilirliği farklıdır: (1) tekil (perakende) müşteri, (2) kurumsal/filo müşteri sözleşmeleri, (3) sigorta yönlendirmeli (anlaşmalı servis) işler. Sadece 1-3 aylık veri yanıltıcı olabilir; son 12-24 ay aylık ciro serisi görülmeden devir kararı verilmemelidir.

    Teyit için belgeler: POS ekstresi, kasa Z raporu, iş emri/servis yazılımı raporları (açılan iş emirleri, ortalama fatura tutarı, parça/işçilik ayrımı), KDV ve muhtasar beyannameleri, e-defter berat dosyaları. Ciro kanalları ayrı ayrı çıkarılmalı; parça satışı ve işçilik gelirinin oranı kârlılık açısından ayrıştırılmalıdır.

    Analiz göstergeleri:

    Filo/kurumsal sözleşmeler: Araç sayısı, aylık iş hacmi, ödeme vadesi ve sözleşme süresi. Büyük bir filonun devir sonrası ayrılması ciroyu önemli ölçüde düşürebilir.
    Sigorta anlaşmaları: Anlaşmalı servis statüsünün devredilebilirliği ve sigorta şirketiyle ilişkinin kişiye mi işletmeye mi bağlı olduğu kontrol edilmelidir.
    Tekrar eden müşteri oranı: Düzenli periyodik bakım müşterisi tabanı işletmenin sürdürülebilirliğini gösterir.

    Müşteri veritabanı (plaka, iletişim, araç bilgisi) 6698 sayılı KVKK kapsamında kişisel veridir; devirde işleme dayanağının (açık rıza veya meşru menfaat) kontrol edilmesi gerekir.

  6. 6. Yedek Parça Stoku ve Tedarikçi Sözleşmeleri

    Etki: Orta

    Oto serviste yedek parça stoku ve tedarikçi ilişkisi değerin önemli bir parçasıdır. Stok; sık kullanılan yedek parçalar (filtre, balata, triger, buji), sarf malzemeleri (yağ, antifriz, fren hidroliği, conta) ve markaya özel parçalardan oluşur.

    Kontrol edilmesi gerekenler:

    Stok sayımı: Devir tarihinde fiziksel sayım yapılır; raf ömrü dolmuş veya artık kullanılmayan parçalar (eski model araçlara ait ölü stok) ayrıştırılır ve indirimli değer biçilir.
    Parça tedarikçisi/distribütör sözleşmeleri: Cari hesap koşulları, iskonto oranları ve sözleşmenin devredilebilirliği incelenir; çoğu cari hesap kişiye/firmaya bağlıdır ve yeni alıcı yeniden başvuru/pazarlık yapmak durumunda kalabilir.
    Yazılım/diagnostik lisansları: Marka özel diagnostik yazılım abonelikleri devredilebilir mi teyit edilmelidir.

    Stok bedeli ayrı fatura ile demirbaştan farklı olarak ticari mal şeklinde devre tabi tutulur; KDV Kanunu m.1 kapsamında KDV'li fatura edilir. KDV oranı kaleme göre değişebileceğinden her ürün için doğru oran seçilmelidir.

  7. 7. Personel Devri (Usta ve Teknisyen Bağımlılığı)

    Etki: Yüksek

    Oto serviste değerin büyük kısmı nitelikli usta ve teknisyende taşınır. Motor ustası, kaporta-boya ustası, lastik/balans teknisyeni, diagnostik teknisyeni ve servis danışmanı işletmenin operasyonel sürekliliğini belirler. Anahtar ustanın ayrılması ciddi bir know-how kaybıdır.

    İş Kanunu m.6 uyarınca işyeri devri iş sözleşmelerini sonlandırmaz; çalışanlar aynı şartlarla devam eder. Kıdem hesabı toplam süre üzerinden yapılır. TBK m.202 + İş K. m.6 uyarınca devreden ve devralan, devir öncesi doğmuş ücret, fazla mesai ve kıdem alacaklarından 2 yıl müteselsil sorumludur.

    Devir öncesi her personel için SGK işe giriş bildirgesi, hizmet döküm cetveli, iş sözleşmesi, varsa ustalık/kalfalık belgeleri (3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu kapsamında), yıllık izin kayıtları, fazla mesai kayıtları ve iş sağlığı-güvenliği eğitim/KKD kayıtları toplanmalıdır. Anahtar ustanın devir sonrası kalıp kalmayacağı netleştirilmeli; kalmayacaksa hava parasından indirim veya sözleşmeye know-how transferi (gölge çalışma) maddesi eklenmelidir.

  8. 8. Kira Sözleşmesi Devri ve Kiraya Verenin Rızası

    Etki: Yüksek

    Oto servis için lokasyon ve fiziki alan (kanal sayısı, kaldıraç kapasitesi, park-manevra alanı, tavan yüksekliği) belirleyicidir; kira sözleşmesi bu nedenle en kritik belgelerden biridir. TBK m.323 uyarınca işyeri kira sözleşmesinin devri kiraya verenin yazılı rızasına bağlıdır; işyeri kiralarında haklı sebep olmaksızın rıza reddedilemez.

    Kontrol edilmesi gerekenler: kalan süre (uzun süre tercih edilir), yıllık artış oranı (TBK m.344 kapsamında TÜFE 12 aylık ortalama tavan), aidat ve yan giderler, fesih hakları, tadilat şartları (lift montajı, atık su/yağ tutucu altyapısı, elektrik kapasite artırımı için kiracının izin yetkisi) ve kiraya verenin devir rıza hükmü.

    En güvenli yol; niyet mektubu aşamasında kiraya verenden ön yazılı taahhüt almaktır. Rıza belgesinin noterde düzenlenmesi veya imzalı olarak sözleşme ekine konulması tavsiye edilir. Reddedilirse kiracı sulh hukuk mahkemesine başvurarak devre izin kararı alabilir; mahkeme kararı rıza yerine geçer. Kira devri detayı için kira sözleşmesi devri ve TBK m.323 sözlük girdilerimize bakabilirsiniz.

  9. 9. Devir Sözleşmesi, Damga Vergisi ve Tescil

    Etki: Yüksek

    Ticari işletme devri TTK m.11/3 uyarınca yazılı şekilde yapılmak ve ticaret siciline tescil edilmek zorundadır. Yazılı şekil dışında yapılmış ticari işletme devri geçersizdir.

    Oto servis devir sözleşmesinin zorunlu maddeleri: taraflar kimlik bilgileri, devir konusu işletme (faaliyet kapsamı, kapasite), devir bedeli ve ödeme planı, hava parası + demirbaş + stok ayrımı, ekipman listesi (fotoğraflı ek), filo/sigorta müşteri sözleşmelerinin devri, yedek parça tedarikçi sözleşmeleri durumu, personel devri ve kıdem yükü, çevre/atık yükümlülükleri, ruhsat devir prosedürü, marka ve tabela devri, rekabet yasağı (TTK m.55 + TBK m.26) ve teminat hükümleri (kesin teminat senedi, escrow).

    Devir bedeli içindeki hava parasıfaturalandırılmalı; faturasız ödeme hem giderleştirme sorununa hem vergisel cezalara yol açar. Belli bir bedel içeren devir sözleşmesi 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu kapsamında nispi damga vergisine tabidir; mevcut bir sözleşmenin devri halinde ise aynı Kanun'un 14. maddesi uyarınca ilk sözleşmede alınan verginin dörtte biri (¼) oranında vergi alınır. Sözleşmenizin yapısına göre uygulanacak güncel oran ve hesaplama için damga vergisi hesaplayıcı aracımızı kullanabilir, damga vergisi sözlük girdisini inceleyebilirsiniz.

  10. 10. Kapanış ve Hava Parası Pazarlığı

    Etki: Yüksek

    Kapanış (closing) gününde; devir bedeli ödenir, anahtar ve kasa teslim edilir, POS ve iş emri yazılımı şifreleri iletilir, ekipman ile yedek parça stoku tutanakla devredilir, filo/sigorta müşteri listesi ve servis geçmişi aktarılır, personel dosyaları teslim edilir. Kapanış sonrası alıcı; vergi dairesine devir bildirimi, SGK işyeri nakil, belediye ruhsat güncelleme ve çevre/atık yükümlülüklerinin devralan adına tesisini yapar.

    Oto serviste hava parası pazarlığı; konum (ana arter, sanayi sitesi, AVM yolu), trafik, fiziki kapasite (kanal/lift sayısı), son 12-24 ay net kârı, filo/sigorta sözleşmelerinin sürekliliği, ekipman durumu, anahtar ustanın kalıp kalmaması, kalan kira süresi ve rakip yoğunluğu bileşiminden oluşur. Yetkili servis veya kurumsal filo ağırlıklı işletmelerde rakam yüksek bandlara çıkabilir.

    Pazarlıkta somut kaldıraçlar: (1) sıfırdan kurulum maliyetine kıyasla fark (tasarruf), (2) devredilemeyen filo/sigorta/tedarikçi sözleşmelerinin fark maliyeti, (3) anahtar usta kalıp kalmaması durumunda iş gücü kaybı riski, (4) ekipman yenileme veya lift periyodik kontrol maliyeti, (5) geçmiş çevre cezaları ve eksik belgelerin giderme maliyeti. Detaylı faktörler için /rehber/hava-parasini-belirleyen-faktorler-nelerdir rehberimize bakın.

Yetkili Servis mi, Bağımsız Servis mi Devralmalı?

Bağımsız (özel) serviste devir; işletme devri + ruhsat + kira + ekipman + personel ekseninde yürür ve marka iznine bağlı değildir; pazarlık ve devir süreci daha esnektir. Yetkili (marka/distribütör) serviste ise yetkili statü çoğunlukla üretici/distribütör sözleşmesine dayanır ve devri genellikle üreticinin/distribütörün onayına tabidir — standart (CI) yatırım, yazılım ve eğitim yükümlülükleri devralana geçer. Yetkili servis devrinde franchise/bayilik devri mantığı da işin içine girer.

İki model arasındaki temel fark, devrin marka/üretici onayına bağlı olup olmamasıdır:

  • Bağımsız servis: Devir işletme devri eksenindedir; ruhsat, kira, ekipman, personel ve müşteri portföyü öne çıkar. Marka onayı gerekmez, pazarlık esnektir.
  • Yetkili (marka) servis: Yetkili statü üretici/distribütör sözleşmesine dayanır; bu statünün devri genellikle üreticinin onayına tabidir. Standart yatırım (kurumsal kimlik), marka diagnostik yazılımı ve personel eğitim yükümlülükleri devralana geçer.

Yetkili servis devralacaksanız distribütör sözleşmesinin devir/onay hükümlerini, sözleşmenin kalan süresini ve yenileme koşullarını mutlaka inceleyin. Bu durumda franchise/distribütörlük devri ile işletme devrinin farkları için /rehber/bayilik-devri-vs-franchise-devri-farklari ve /rehber/franchise-devri-nasil-yapilir rehberlerimize bakın.

Oto Servis Alımında Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

Oto servis alımında kritik hatalar: (1) ruhsat sınıfını ve faaliyet kapsamını belediyeden teyit etmemek (yanlış sınıfta faaliyet durdurma riski), (2) atık yağ/akümülatör/lastik beyan ve lisanslı toplayıcı sözleşmesini kontrol etmemek, (3) lift ve kompresör için periyodik kontrol/güvenlik belgesini istememek, (4) filo ve sigorta sözleşmelerinin devredilebilirliğini varsaymak, (5) anahtar ustanın kalıcılığını sözleşmeye yazmamak, (6) ölü stok (eski araç parçaları) için tam değer ödemek, (7) POS-Z raporu-KDV beyanı uyumunu kontrol etmemek.

Oto servis devirlerinde özellikle ilk kez alıcı olanların tekrar tekrar düştüğü hatalar:

  • Ruhsat sınıfını ve faaliyet kapsamını teyit etmemek. Yapılan işle (boya, mekanik, lastik) ruhsat kapsamı örtüşmüyorsa veya sınıf yanlışsa denetimde faaliyet durdurma riski doğar. Belediyeden ruhsat sınıfını ve devir koşullarını mutlaka teyit edin.
  • Atık ve çevre yükümlülüklerini görmezden gelmek. Atık yağ, atık akümülatör ve atık lastik için lisanslı toplayıcı sözleşmesi ve beyan kayıtları kontrol edilmeli; geçmiş çevre cezaları il çevre müdürlüğünden sorgulanmalıdır.
  • Ekipmanın teknik kontrolünü yaptırmamak. Lift periyodik kontrol/güvenlik belgesi, kompresör basınç güvenliği ve boya kabini havalandırması bağımsız teknik servisle doğrulanmalıdır.
  • Filo ve sigorta sözleşmelerini devredilebilir saymak. Bu sözleşmeler çoğunlukla mevcut işletmeciye bağlıdır; devir sonrası kayıp riski pazarlığa yansıtılmalı, satıcı eşliğinde büyük müşterilerle önceden görüşülmelidir.
  • Anahtar ustanın kalıcılığını netleştirmemek. Motor/kaporta-boya/diagnostik ustası ayrılırsa iş gücü ve müşteri kaybı yaşanır. Know-how transferi (gölge çalışma) sözleşmeye eklenmelidir.
  • Ölü stoka tam değer ödemek. Eski model araçlara ait, satışı düşmüş yedek parçalar ayrıştırılmalı ve indirimli değer biçilmelidir.
  • Kiraya verenin rızasını ve tadilat iznini atlamak. TBK m.323 uyarınca kira devri kiraya verenin yazılı rızasına bağlıdır; lift/altyapı tadilat izni de sözleşmede aranmalıdır.

Sık Sorulan Sorular

İlgili Sözlük Terimleri

Güncel Devren Oto Servis İlanları

Kaynaklar

Bu rehberdeki her yasal referans aşağıdaki birincil (mevzuat) ve ikincil (hukuk firması) kaynaklara dayanır. Ruhsat sınıfı, çevre/atık kapsamı ve vergi oranları işletmeden işletmeye ve döneme göre değişebileceğinden; kesin durumu ilgili belediye, il çevre müdürlüğü ve mali müşavirinizle teyit edin.

  1. [1]2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin YönetmelikMevzuat Bilgi Sistemi
  2. [2]2872 sayılı Çevre KanunuMevzuat Bilgi Sistemi
  3. [3]Atık Yağların Yönetimi Yönetmeliği (RG 21.12.2019, Sayı 30985)Resmî Gazete
  4. [4]Atık Yönetimi Yönetmeliği (RG 02.04.2015, Sayı 29314 — Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'ni yürürlükten kaldırmıştır)Resmî Gazete
  5. [5]3308 sayılı Mesleki Eğitim KanunuMevzuat Bilgi Sistemi
  6. [6]6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.202, m.323, m.344)Mevzuat Bilgi Sistemi
  7. [7]4857 sayılı İş Kanunu (m.6)Mevzuat Bilgi Sistemi
  8. [8]6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m.11/3, m.55)Mevzuat Bilgi Sistemi
  9. [9]3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (m.1)Mevzuat Bilgi Sistemi
  10. [10]488 sayılı Damga Vergisi Kanunu (m.14)Mevzuat Bilgi Sistemi
  11. [11]6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK)Mevzuat Bilgi Sistemi
  12. [12]İşyeri Kira Sözleşmesi Devredilebilir mi? (TBK 323)Kulaçoğlu Hukuk Bürosu

İlanlara geç

Rehberdeki kontrol listesini gerçek ilanlarla karşılaştırmak için ilgili akıştan başlayabilir veya tüm devren işletme fırsatlarını inceleyebilirsin.