Kreş / Anaokulu Devri Nasıl Yapılır?

Devredin Editör

Giriş

Kreş ve anaokulu devri; özel öğretim kurumu kategorisinde MEB izinli, fiziki şart yoğun ve nitelikli kadro bağımlı bir segmenttir. Devralmanın en büyük avantajları hazır fiziki yapı (derslik, bahçe, mutfak), mevcut kayıtlı öğrenci portföyü, deneyimli öğretmen kadrosu ve gelecek dönem ön kayıt listesidir. Sıfırdan özel eğitim kurumu açmak; MEB başvurusu, fiziki uyum denetimleri ve ilk kayıt döneminin beklenmesi nedeniyle 9-18 ay sürebilir.

Bu rehber; kreş/anaokulu devralmada 10 adımlık süreci, MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği kapsamında devir prosedürünü, fiziki şart listesini (çocuk başına m², bahçe, WC, acil çıkış), kadro gereksinimlerini (okul öncesi öğretmen, çocuk gelişimci, sağlık personeli), kayıtlı çocuk portföyü ve veli ilişkilerini değerleme yöntemini açıklar. Genel devir süreci için /rehber/isletme-devri-nasil-yapilir ve alıcı kontrolleri için /rehber/devren-isletme-alirken-nelere-dikkat-edilmeli rehberlerimize başvurabilirsiniz. Ruhsat kavramı için /sozluk/isletme-ruhsati ve hava parası için /sozluk/hava-parasi sayfalarımızı inceleyin.

Kreş/Anaokulu Sektörünün Devir Dinamikleri Nelerdir?

Kreş/anaokulu devir pazarı 5 dinamikle şekillenir: (1) MEB izni + Özel Öğretim Kurumları Kanunu (5580 s.K.) düzenlemesi, (2) öğrenci/veli portföyü ve kayıt doluluğu (sezon başı %80+ hedef), (3) fiziki şartlar — çocuk başı 1,5 m² derslik, bahçe zorunlu; (4) kadro — çocuk başı düşen öğretmen sayısı MEB standardına göre; (5) eğitim-öğretim yılı takvimi (Eylül-Haziran) devir zamanlamasını belirler. Devir genelde yaz döneminde yapılır; okul dönemi ortasında öğrenci transferi riski yüksektir.

Türkiye'de özel okul öncesi eğitim sektörü; kreşler (0-36 ay), gündüz bakımevleri (2-4 yaş), anaokulları (4-6 yaş), kreş+anaokulu kombinasyonları ve zincir markalar (Doğa, MEF, Bahçeşehir, Uğur, Formula, ZAZA, Ugurböceği gibi) içerir. Büyük şehirlerde orta-üst gelir mahallelerinde yoğun talep vardır; sanayi bölgeleri ve iş merkezleri yakınlarında kurumsal filoların desteklediği kreşler ayrı bir pazar oluşturur.

Kreş/anaokulu devir pazarını şekillendiren dört temel dinamik:

  • Eğitim yılı döngüsü: Kayıtlar genelde Mart-Eylül arasında tamamlanır; eğitim yılı Eylül-Haziran. Devir için ideal zaman Mart-Temmuz bandıdır — böylece yeni kurucu bir sonraki eğitim yılına hazır başlar. Yıl ortası devirde kayıtlı öğrencilerin velileriyle güven ilişkisi ciddi risktir.
  • Fiziki ve kadro maliyeti yoğun yapı: Kreş/anaokulu en yüksek sabit maliyetli hizmet sektörlerinden biridir. Personel maliyeti cironun %50-65'idir; kira+elektrik+gıda+eğitim materyalleri kalan payın çoğunu alır. Dolayısıyla doluluk oranı hassastır — kapasitenin %70 altına düşen işletme zarara geçer.
  • Veli güveni ve marka bilinirliği: Anne-baba için kreş seçimi çok hassas bir karardır; mahalle ağı, veli tavsiyeleri ve geçmiş başarı önemlidir. Devir sonrasında marka adı ve müdür değişikliği velileri ürkütebilir. Satıcının 1-3 ay boyunca alıcıya eşlik ederek velilere tanıtım yapması sözleşmeye yazılmalıdır.
  • Denetim ve mevzuat yoğunluğu: MEB İl Milli Eğitim Müdürlüğü yıllık teftiş, il sağlık müdürlüğü gıda işletmesi denetimi, Çalışma Bakanlığı iş sağlığı güvenliği denetimi periyodik olarak yapılır. Cezalı işletmelerde devir sürecinde ruhsat iptal riski vardır.

Kreş/Anaokulu Devrinde MEB İzin ve Devir Prosedürü Nasıl İşler?

Kreş/anaokulu devri 5580 s. Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği kapsamında düzenlenir. Devir için MEB İl Millî Eğitim Müdürlüğü + Merkez Teşkilatı onayı zorunludur. Prosedür: aday kurucu dosyası (adli sicil, sağlık raporu, lisans), fiziki yeterlilik belgesi (bina/bahçe standartları), personel kadro uygunluğu, yönetici atama. Devir sürecinde kurum adı + programı MEB tarafından yeniden onaylanır; tip proje değişikliği halinde süreç uzar.

Özel kreş ve anaokulları 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ile düzenlenir ve MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği kapsamında denetlenir.

A. Kurum Açma İzni (5580 sayılı Kanun m.3)

Özel okul öncesi eğitim kurumu açmak isteyen gerçek/tüzel kişi; Valiliğe (İl Milli Eğitim Müdürlüğü) başvurur. Bakanlık iznine tabi bir süreçtir. Başvuruda istenen belgeler arasında: kurucu nüfus cüzdanı ve adli sicil kaydı, tüzel kişi ise ticaret sicil gazetesi, binanın mülkiyet veya uzun dönemli kira belgesi, imar uygunluk raporu, itfaiye uygunluk raporu, binanın içi/dışı fotoğrafları, öğretim programı ve personel listesi yer alır.

B. Devir Prosedürü — Kurucu Değişikliği

MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği kapsamında kreş/anaokulu devri kurucu değişikliği olarak değerlendirilir. Devralanın tüm kurucu şartlarını (nitelik, adli sicil, mali durum) karşılaması gerekir. Süreç:

  • Devreden ve devralan ortak olarak İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne başvurur; noter onaylı devir sözleşmesi ve kurucu değişikliği formu verilir.
  • Devralanın adli sicil belgesi, imza sirküleri, vergi levhası, faaliyet belgesi teslim edilir.
  • Bakanlık'a iletilen dosya 1-3 ay içinde sonuçlanır; uygun bulunduğu takdirde yeni kurucu adına kurum açma izni yenilenir.
  • Süreç tamamlanmadan devralan kurumu resmi olarak işletemez; geçici dönemde öğretim satıcı adına devam eder.
  • Faaliyet konusu veya adres değişikliği varsa yeni izin süreci başlar (uzun sürer).

C. Fiziki Şart Denetimi (MEB Yönetmeliği eki)

MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği eki olan okul öncesi eğitim kurumları standartları listesinde çocuk başına m², bahçe, WC/lavabo sayısı, mutfak-yemekhane standartları belirlenmiştir (ayrıntılar "Fiziki Şartlar ve Standartlar" bölümünde). Devir halinde fiziki şartlar yeniden denetlenir; uygunsuzluk varsa devralanın iyileştirme yükümlülüğü doğar.

D. Gıda İşletme Kayıt Belgesi (5996 sayılı Kanun)

Kreş/anaokulu kendi mutfağında yemek üretiyorsa 5996 sayılı Kanun kapsamında gıda işletme kayıt belgesi almak zorundadır. Bu belge il tarım ve orman müdürlüğünce düzenlenir. Dışarıdan hazır yemek hizmeti alınıyorsa catering firmasının ayrı belge taşıması gerekir. Devir halinde belge devralan adına yenilenir.

Mevzuat için 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu ve MEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü sayfasını inceleyin.

Kreş/Anaokulu Devri Nasıl Yapılır? 10 Adımlık Süreç

Kreş/anaokulu devri 10 adımda tamamlanır: (1) aday kurucu yeterlilik dosyası hazırlığı (adli sicil, lisans, sağlık), (2) MEB İl Müdürlüğü ön görüşme, (3) fiziki şartlar denetimi (derslik m², bahçe, havalandırma), (4) kadro ve personel lisans teyidi, (5) öğrenci/veli portföyü ve kayıt taahhüdü, (6) noter onaylı devir sözleşmesi, (7) MEB İl ve Merkez Teşkilatı onayı, (8) vergi ve SGK mükellefiyet değişikliği, (9) öğrenci sözleşmelerinin devralan adına yenilenmesi, (10) eğitim-öğretim yılı başlangıcında yönetici atama.

Aşağıdaki 10 adım; kreş/anaokulu devrinde sırasıyla izlenmesi gereken süreci özetler. Sektör özelinde MEB izni, fiziki şart ve kadro devri en kritik noktalardır.

  1. 1. Niyet Mektubu ve Kurucu Şartları Ön Kontrolü

    Etki: Yüksek

    Kreş/anaokulu devrinde ilk adım; alıcı ile satıcı arasında bağlayıcı olmayan bir niyet mektubu (LOI) imzalanmasıdır. Niyet mektubunda tarafların kimlikleri, devir konusu kurumun adı, MEB kayıt numarası ve adresi, ön fiyat aralığı, due diligence süresi (30-60 gün), personel ve veli görüşme izni, kayıtlı çocuk listesi erişimi ve gizlilik hükümleri yer alır.

    Alıcının MEB kurucu şartlarını karşılaması gerekir: (1) Türk vatandaşı veya tüzel kişi, (2) 5580 s. Kanun'da belirtilen suçlardan hükümlü olmamak (adli sicil belgesi), (3) mali durumu eğitim kurumunu işletecek yeterlilikte, (4) başka bir eğitim kurumunda kurucu/müdür olmamak. Bu şartların karşılanmaması devir başvurusunu reddettirebilir.

    Ön kontrolde talep edilen belgeler: kurum açma ruhsatı ve MEB izin yazısı, ticaret sicil gazetesi, imar durum belgesi, itfaiye uygunluk raporu, kira sözleşmesi, son 12 ay aylık ciro ve kayıt dökümü, SGK işyeri dökümü, öğretmen kadrosu dökümü, kayıtlı çocuk listesi (KVKK uyumlu), son MEB teftiş raporları.

  2. 2. MEB İzin Dosyası ve Geçmiş Teftiş Raporları

    Etki: Yüksek

    Kreş/anaokulunun MEB kurum açma izin yazısı ve bu izin tarihinden itibaren yapılmış tüm teftiş raporları kritiktir. İl Milli Eğitim Müdürlüğü yılda en az 1 defa (gerekli görülürse daha sık) teftiş yapar.

    Kontrol edilmesi gerekenler:

    • MEB izin yazısı ve kapasite (kayıtlı çocuk sayısı üst sınırı).
    • Son 3 yıllık teftiş raporları — özellikle uyarı veya geçici kapatma kararları.
    • Müdür atama kararları — mevcut müdürün görev süresi ve niteliği.
    • Kapatma, para cezası veya askıya alma geçmişi.
    • Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) ve MEB sınav geçmişleri (branş öğretmenleri).

    Ağır ceza veya faaliyet durdurma geçmişi olan kurumlarda devir başvurusu reddedilebilir veya uygulanan iyileştirme yükümlülükleri alıcıya geçer. Geçmiş teftiş raporları için il milli eğitim müdürlüğünden devredilebilir dökümler istenmelidir.

  3. 3. Fiziki Şart Denetimi (Yerinde İnceleme)

    Etki: Yüksek

    MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ekindeki fiziki standartlar sıkı kontrol edilir. Devir halinde yerinde denetim yeniden yapılır; uygunsuzluk varsa iyileştirme yükümlülüğü devralana geçer.

    Yerinde kontrol listesi:

    Derslik/oyun odası: Çocuk başına en az 1,5 m², tavan en az 2,5 m, doğal ışık alan pencereler. Grup mevcudu (36-72 ay için max 20, 0-36 ay için 10-14).
    Bahçe: Çocuk başına 1,5-3 m², kaymaz zemin, 1,5 m yüksek çit, CE/TSE oyun ekipmanları, gölgelik alan.
    WC sayısı: Her 10 çocuğa 1 tuvalet ve 1 lavabo + personel için ayrı WC.
    Sağlık odası: En az 8-10 m², yatak, ilk yardım kiti, su tesisatı. 50+ öğrencili kurumlarda izolasyon odası.
    Uyuma alanı: 0-36 ay grubu için ayrı oda (kişi başına 2 m²).
    Acil çıkış: En az 2 ayrı yön, koridor genişliği en az 1,5 m.
    İtfaiye uygunluğu: Güncel rapor, yangın algılama ve söndürme.
    Mutfak: Havalandırma, yıkanabilir yüzey, çocuk erişimine kapalı ocak.

    Uygunsuzluk tespit edilirse iyileştirme maliyeti pazarlıkta aşağı yönlü baskı unsurudur. Özellikle acil çıkış, yangın sistemi ve bahçe güvenlik duvarı eksiklikleri maliyeti 100.000-1.000.000 TL bandında olabilir.

  4. 4. Kadro (Müdür + Öğretmen + Sağlık) Devri

    Etki: Yüksek

    Kreş/anaokulu hizmeti nitelikli kadro bağımlı bir sektördür. Personel devri hem yasal hem de itibar açısından kritiktir.

    Kurum müdürü: MEB şartlarını karşılamalı (lisans, deneyim, başka kurumda müdür olmama). Devirle birlikte müdür değiştirilecekse yeni müdür MEB onayıyla atanır. Mevcut müdürün kalması operasyonel süreklilik için büyük kazanımdır.

    Öğretmenler: Her grup için okul öncesi öğretmeni (3-6 yaş) veya çocuk gelişimcisi (0-3 yaş) gereklidir. Her sınıfta 1 öğretmen + 1 yardımcı. Branş öğretmenleri (İngilizce, müzik, drama) dönemlik sözleşmeli olabilir.

    Sağlık personeli: 50+ öğrencili kurumda hemşire veya çocuk gelişimci tam zamanlı zorunlu. Daha küçük kurumlarda ilk yardım sertifikalı görevli.

    Destek personeli: Yardımcı eğitim personeli, temizlik, aşçı (hijyen belgeli), servis şoförü (SRC + psikoteknik). Her personel için SGK hizmet dökümü, iş sözleşmesi, eğitim/sertifika belgeleri, kıdem/ihbar hesabı devir öncesi toplanmalıdır.

    İş K. m.6 uyarınca işyeri devri iş sözleşmelerini sonlandırmaz; TBK m.202 + İş K. m.6 uyarınca alıcı ve satıcı 2 yıl müteselsil sorumludur. Kilit personelin (müdür + 1-2 ana öğretmen) en az bir eğitim yılı kalacağı sözleşmede güvence altına alınmalıdır.

  5. 5. Kayıtlı Çocuk Portföyü ve Veli Analizi

    Etki: Yüksek

    Kreş/anaokulunun en değerli gayri maddi varlığı kayıtlı çocuk portföyüdür. Mevcut öğrenci sayısı, kayıt sözleşmeleri, ödeme durumu, ayrılma oranı ve gelecek dönem ön kayıt listesi incelenir.

    Analiz göstergeleri:

    Mevcut kayıt sayısı: Kurum kapasitesine oranı (doluluk %). %80+ sağlıklı kabul edilir.
    Yıllık ayrılma oranı: Önceki eğitim yılında ayrılan çocuk sayısı / toplam kayıt. %15 altı iyi, %30+ risk.
    Gelecek dönem ön kayıt: Yeni eğitim yılı için alınmış ön kayıt avans ödemeleri ve sözleşmeleri.
    Yaş grubu dağılımı: 0-36 ay / 3-6 yaş arasındaki dengeli dağılım; sadece tek yaş grubundaki kurumda 1 yıl sonra grup geçişi ciro volatilitesi yaratır.
    Ücret toplama geçmişi: Vadesinde ödenen / gecikmiş / iptal olanlar. Kötü ödeme geçmişi devralan için alacak riski.

    Veli ilişkileri: Kreş/anaokulunda veli-kurum ilişkisi çok kişisel ve güvene dayalıdır. Devir sonrası veli tepkisi ciddi risktir — müdür ve öğretmen değiştiyse kayıt iptalleri %20-40 bandına çıkabilir. Bu nedenle satıcının 1-3 ay boyunca alıcıya eşlik ederek velilere tanıtma yapması (hand-over) sözleşmeye mutlaka yazılmalıdır.

    Kayıtlı çocuk veritabanı 6698 sayılı KVKK kapsamında hassas kişisel veri içerir (çocuk sağlık bilgisi, aile iletişim, ödeme verisi). Devir sırasında KVKK uyum analizi (aydınlatma metni, açık rıza) yapılmalı; gerekirse açık rıza yenilemesi alınmalıdır.

  6. 6. Ücret Politikası ve Tahsilat Durumu

    Etki: Orta

    Kreş/anaokulu ücret yapısı devirde önemlidir: aylık ücret, dönemlik avans, kardeş indirimi, erken kayıt indirimi, ek hizmet ücretleri (yemek, servis, İngilizce, etkinlik). Devir öncesi ücret politikası, tahsilat vadesi ve geçmiş indirim uygulamaları netleştirilmelidir.

    Önemli sorular:

    • Ücret KDV dahil mi hariç mi? (eğitim hizmeti KDV oranı %20, ancak bazı eğitim hizmetlerinde istisna uygulanır — muhasebeci teyidi gerekir).
    • Dönem başında alınan avanslar devir tarihinde devralana aktarılıyor mu? (aktarılmıyorsa nakit akışı etkilenir).
    • Gecikmiş tahsilat durumu nedir? Ne kadar şüpheli alacak var?
    • Önceki yıllarda iptal edilen kayıtların iade politikası ne olmuş?
    • Kurumsal (şirket bordro kesintili) anlaşmalar var mı? Bunlar devredilebilir mi?

    Tahsilat tablosu düzenli olmayan kurumlarda nakit akışı baskısı oluşur; devralan 2-3 ay operasyonel zorlukla karşılaşabilir. Sözleşmede devir öncesi avansların net tutarı ve devralana aktarım mekanizması yazılı olmalıdır.

  7. 7. Gıda İşletme Kayıt Belgesi ve Mutfak Uyumu

    Etki: Orta

    Kreş/anaokulu kendi mutfağında yemek üretiyorsa 5996 sayılı Kanun kapsamında gıda işletme kayıt belgesi zorunludur. Belge il/ilçe tarım ve orman müdürlüğünce 15 iş günü içinde düzenlenir.

    Mutfak uyum kontrolleri:

    • HACCP ilkelerine uyum, sıcaklık kontrol kayıtları.
    • Soğuk zincir (buzdolabı, derin dondurucu) bakım ve kalibrasyon kayıtları.
    • Personel hijyen belgesi (MEB onaylı, 8 saatlik eğitim).
    • Yemek örneklerinin 72 saat saklanması (şüpheli gıda zehirlenmesi durumunda).
    • Su analizi raporu (yıllık).

    Dışarıdan catering hizmeti alınıyorsa catering firmasının gıda işletme kayıt belgesi ve HACCP sertifikası olmalıdır. Çocuklar için özel diyet (alerji, glutensiz) talepleri menü planlamasında görünür olmalıdır.

    Devir halinde gıda işletme kayıt belgesi devralan adına yenilenir. Geçmiş gıda denetim raporları ve uyarılar il tarım müdürlüğünden sorgulanabilir.

  8. 8. Servis Araçları, Sigorta ve İSG Uyumu

    Etki: Orta

    Kreş servisi bulunan kurumlarda servis araçları devir sözleşmesinin ayrı bir kalemidir. Kontroller:

    • Araç ruhsatı, muayene, trafik sigortası, kasko, ferdi kaza sigortası.
    • Araç yaşı — belediyeye göre 8-15 yaş sınırı uygulanır.
    • Şoför SRC1 (yük taşıma yetki belgesi yolcu varyasyonu) ve psikoteknik belgesi.
    • Emniyet kemeri, yangın söndürücü, ilk yardım çantası bulunması.
    • Servis güzergahı izni (büyükşehirde) ve belediye servis plaka tahsisi.

    İş sağlığı güvenliği (İSG): 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında kreş/anaokulu çok tehlikeli sınıftadır. Devralma öncesi risk değerlendirmesi, acil durum planı, çalışan sağlık raporları, İSG eğitimleri, periyodik muayene belgeleri kontrol edilmelidir.

    Kurum sigortaları: Mali mesuliyet sigortası, bina ve demirbaş sigortası, çocuk ferdi kaza sigortası (veli ile kapsamı netleştirilmelidir). Sigorta poliçelerinin devri de sözleşme kapsamında olmalıdır.

  9. 9. Devir Sözleşmesi, MEB Başvurusu ve Tescil

    Etki: Yüksek

    Ticari işletme devri TTK m.11/3 uyarınca yazılı şekilde yapılmak ve ticaret siciline tescil edilmek zorundadır. Kreş/anaokulu için buna ek olarak MEB kurucu değişikliği başvurusu yapılır.

    Devir sözleşmesi zorunlu maddeleri: taraflar kimlik bilgileri, devir konusu kurum (MEB kayıt numarası, adres, kapasite), devir bedeli ve ödeme planı, fiziki demirbaş listesi, kayıtlı çocuk portföyü ve ön kayıt listesi devri, avans ödemelerinin aktarım mekanizması, personel devri ve kıdem yükü, marka/tabela/dijital varlık devri, MEB şart uyumu güvenceleri, veli tanıtma (hand-over) süresi, rekabet yasağı (TTK m.55 + TBK m.26), teminat hükümleri.

    MEB başvurusu: Noter onaylı devir sözleşmesi, alıcının adli sicil ve kurucu şart belgeleri, İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne sunulur. Bakanlık onayı 1-3 ay içinde çıkar.

    Ticaret sicili tescili ve damga vergisi: Ticari işletme devrinde damga vergisi oranı binde 9,48'in ¼'üdür. SGK işyeri nakil bildirimi ve vergi dairesine devir bildirimi eş zamanlı yapılır.

  10. 10. Kapanış ve Devir Bedeli / Hava Parası Pazarlığı

    Etki: Yüksek

    Kapanış gününde; devir bedeli ödenir, anahtar teslim edilir, kayıtlı çocuk dosyaları ve veli veritabanı aktarılır (KVKK protokolü ile), personel dosyaları teslim edilir, demirbaş ve eğitim materyalleri tutanakla devredilir, mutfak ve servis araçları resmi olarak aktarılır. Kapanış sonrası alıcı; MEB devir dosyasının takibi, vergi dairesi bildirimi, SGK işyeri nakil, ticaret sicili tescili ve kiraya veren rızası tescili işlemlerini yapar.

    Kreş/anaokulunda devir bedeli pazarlığı; konum (mahalle prestiji, orta-üst gelir profili), kapasite ve mevcut doluluk, kayıtlı çocuk sayısı, gelecek dönem ön kayıt hacmi, müdür ve öğretmen kadrosunun kalıcılığı, marka tanınırlığı, MEB teftiş raporu temizliği, fiziki durum ve kalan kira süresinden oluşur. Piyasa referansı: yıllık net kârın 2-4 katı bandında; iyi konumlu markalı kurumlarda 4-6 kat olabilir.

    Pazarlık kaldıraçları: (1) fiziki şart iyileştirme maliyeti, (2) MEB teftiş cezaları, (3) öğretmen kadrosu kayıp riski, (4) veli devir iptal riski (yıl ortasında yüksek), (5) avans ödemelerinin devir dengesi, (6) marka bilinirliği. Devir bedeli mutlaka fatura + KDV'li işlenmelidir; kayıt dışı ödemeler gider olarak düşülemez ve vergi cezası riski doğurur. Detaylı hava parası faktörleri için: /rehber/hava-parasini-belirleyen-faktorler-nelerdir.

Kreş/Anaokulu İçin Hangi Fiziki Şartlar Aranır?

MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği Eki standartları: çocuk başı 1,5 m² net derslik alanı, yaş grubu başına ayrı derslik (0-1, 1-3, 3-6 yaş), açık bahçe 10 m² çocuk başı (kreş), havalandırma+doğal ışık zorunlu, tuvalet sayısı 15 çocuğa 1, yemekhane/mutfak hijyenik, ısınma/soğutma standartları (16-24 °C), yangın merdiveni ve kaçış planı, deprem güçlendirme belgesi. Bina yangın denetim raporu + İtfaiye Müdürlüğü onayı güncel olmalıdır.

MEB Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği ekindeki fiziki standartlara göre kreş ve anaokulu binalarında zorunlu şartlar aşağıdaki gibidir:

A. Çocuk Başına Alan ve Derslik Standartları

  • Derslik/oyun odası: Çocuk başına minimum 1,5 m² kullanım alanı. Bir dersliğin tavan yüksekliği en az 2,5 m olmalıdır. Pencereler doğal ışık alacak biçimde konumlanmalıdır.
  • Sınıf mevcudu: 36-72 ay yaş grubunda bir grupta azami 20 çocuk, 0-36 ay yaş grubunda 10-14 çocuk (yaşa göre). Bu sınır MEB denetimlerinde sıkı kontrol edilir.
  • Toplam bina alanı: Kayıtlı çocuk başına en az 5 m² toplam iç mekan (derslik + ortak alanlar) önerilir.

B. Bahçe ve Açık Alan

  • Bahçe alanı: Kreş/anaokulu için çocuk başına en az 1,5-3 m² dış mekan/bahçe alanı önerilir. Bahçe zemini kaymaz malzeme ile kaplı olmalıdır.
  • Güvenlik: Bahçe duvarı veya çiti en az 1,5 m yükseklikte, tırmanılması zor malzemeden yapılmış olmalıdır. Oyun ekipmanları CE/TSE uyumlu olmalıdır.
  • Gölgelik ve oturma alanı: Açık bahçede güneşten korunmak için yeterli gölgelik (tente, ağaç, kanopi) bulunmalıdır.

C. Sağlık Alanları ve WC

  • WC sayısı: Her 10 çocuk için en az 1 çocuk tuvaleti ve 1 lavabo. Ayrıca personel için ayrı WC.
  • Sağlık odası: En az 8-10 m²; yatak, ilk yardım kiti, muhafaza dolabı, sıcak-soğuk su tesisatı bulunmalıdır. 50+ öğrencili kurumlarda ayrıca izolasyon odası.
  • Uyuma alanı: 0-36 ay grubu için ayrı uyuma/yatak odası zorunlu (kişi başına 2 m² alan).

D. Acil Çıkış, Yangın ve Güvenlik

  • En az iki acil çıkış (farklı yönlerde), koridorlar çocuk dolaşımına uygun genişlikte (en az 1,5 m).
  • İtfaiye uygunluk raporu zorunlu; yangın algılama ve söndürme sistemi her kat için planlanmış.
  • Bina asansörü varsa çocuk güvenlik standartlarına uygun (kapı sensörü, hız sınırı).
  • Güvenlik kamerası (iç-dış) ve güvenlik görevlisi/kartlı giriş sistemi yaygın uygulamadır.

E. Mutfak ve Yemekhane

  • 5996 sayılı Kanun kapsamında gıda işletme kayıt belgesi (kendi üretim yapıyorsa) veya catering firmasının belgesi.
  • Mutfak havalandırması, yer-duvar karosu (yıkanabilir yüzey), çocuk erişimine kapalı gaz-ocak.
  • Kişi başına yemekhane alanı en az 0,9-1,2 m².
  • Personel hijyen belgesi (MEB onaylı) — mutfak personeli için zorunlu.

Kreş/Anaokulu Kadro ve Personel Şartları Nelerdir?

Kadro standartları: 0-3 yaş grubu 10 çocuğa 1 çocuk gelişimci/öğretmen + 1 yardımcı personel; 3-6 yaş 20 çocuğa 1 okul öncesi öğretmeni. Yönetici en az lisans mezunu + okul öncesi deneyim gerekir; müdür ataması MEB onayına tabidir. Tüm personel için adli sicil + sağlık raporu + MEB Diploma Denklik zorunludur. Yabancı uyruklu çalışanlar için çalışma izni + YÖK denklik belgesi şarttır. İş Kanunu m.6 kapsamında devir sonrası iş sözleşmeleri otomatik olarak devam eder.

Kreş/anaokulu devralma sonrası operasyonel süreklilik için kadro devri kritik önemdedir. MEB Yönetmeliği ve 5580 sayılı Kanun uyarınca gerekli personel:

A. Kurum Müdürü

Kurum müdürü MEB tarafından aranan nitelikleri taşımalıdır: lisans mezunu (okul öncesi, çocuk gelişimi, eğitim yönetimi alanlarından), en az 3-5 yıl deneyim, herhangi bir başka eğitim kurumunda müdür olmama şartı. Kurum müdürü değişimi MEB'e bildirilmelidir; yeni müdür atanırken MEB onayı aranır.

B. Öğretmenler ve Çocuk Gelişimcileri

  • Okul öncesi öğretmeni: 36-72 ay (3-6 yaş) grubu için MEB atama şartlarına uygun lisans mezunu (okul öncesi öğretmenliği, çocuk gelişimi). Her grupta en az 1 öğretmen + 1 yardımcı.
  • Çocuk gelişimcisi: 0-36 ay (kreş) grubu için çocuk gelişimi lisansı olan personel.
  • Yabancı dil öğretmeni: İngilizce/2. dil programı varsa yetkili.
  • Branş öğretmenleri: Müzik, jimnastik, drama, resim programı varsa dönemlik sözleşmeli uzmanlar.

C. Sağlık Personeli

50+ öğrenciyle yatılı olmayan kreş/anaokulunda sağlık personeli (hemşire veya çocuk gelişimci) zorunlu tam zamanlı görev yapmalıdır. Daha küçük kurumlarda en az bir ilk yardım sertifikalı görevli bulunmalı. Sağlık personelinin görev tanımı: rutin sağlık kontrolü, ilk yardım, ilaç verilmesi (veli talimatı ile), hastalık bildirimi, hijyen kontrolü.

D. Destek Personeli

  • Yardımcı eğitim personeli (her sınıfta 1, 0-3 yaş grubunda 2).
  • Temizlik personeli (her 50 öğrenci için 1-2).
  • Aşçı ve mutfak yardımcısı (kendi mutfağı varsa) — MEB onaylı hijyen belgeli.
  • Güvenlik görevlisi (büyük kurumlarda) veya kapı güvenlik sistemi.
  • Servis şoförü (kreş servisi varsa) — SRC ve psikoteknik belgesi zorunlu.

İş Kanunu m.6 uyarınca işyeri devri iş sözleşmelerini sonlandırmaz; personel aynı şartlarla devam eder. Öğretim yılı ortasında yapılan devirlerde öğretmen değişimi çok hassastır — velilerin güvenini sarsabilir. Öğretmen kadrosunun en az bir eğitim yılı kalmasını sözleşmede güvence altına almak en sağlıklı yoldur.

Kreş/Anaokulu Alımında Sık Yapılan Hatalar Nelerdir?

Kritik hatalar: (1) MEB ön görüşme yapmadan fiyat pazarlığına başlamak (kurucu yeterliliği reddedilebilir), (2) eğitim-öğretim yılı ortasında devir yapmak (öğrenci transferi riski %40+), (3) fiziki şartları kontrol etmemek (çocuk başı 1,5 m², bahçe 10 m²), (4) itfaiye/deprem güçlendirme raporlarını güncel tutmamak, (5) personel kadro lisanslarını MEB denkliğiyle teyit etmemek, (6) öğrenci sözleşmelerinin devralan adına yenilenmemesi (alacak riski), (7) KVKK kapsamında öğrenci velilerinin kişisel verileri için açık rıza almamak.

Kreş/anaokulu devirlerinde ilk kez alıcı olanların sıkça düştüğü hatalar:

  • MEB kurucu şartlarını kontrol etmemek. Alıcının adli sicil, mali durum ve (tüzel kişi ise) şirket yapısı MEB şartlarını karşılamalıdır. Sicilde engel varsa devir onaylanmaz — bu ön kontrol yapılmalıdır.
  • Fiziki şartların MEB standartlarına uygunluğunu teyit etmemek. Çocuk başına derslik m², bahçe, WC sayısı, acil çıkış ve yangın uyumu devir denetimi sırasında yeniden kontrol edilir. Uygunsuzluk halinde iyileştirme yükümlülüğü alıcıya geçer; maliyet 100.000-1.000.000 TL bandında olabilir.
  • Kayıtlı öğrenci sayısını ve veli memnuniyet durumunu ihmal etmek. Kreş/anaokulunun değerinin %60-80'i kayıtlı çocuk portföyüdür. Kayıt defteri, sözleşmeler, bir önceki yıl ayrılma oranı ve gelecek dönem ön kayıt listesi incelenmelidir. Ayrıca velilerle devir sonrası tanışma planı sözleşmeye yazılmalıdır.
  • Öğretmen kadrosunun kalıcılığını güvence altına almamak. Kurum müdürü ve sınıf öğretmeninin değişimi veli güvenini sarsar. Kilit personelin en az bir eğitim yılı kalacağı sözleşmede güvence altına alınmalı; aksi halde kayıt iptalleri devir sonrası 2-4 ay içinde artabilir.
  • Eğitim yılı ortasında devir almak. İdeal devir zamanı Mart-Temmuz bandıdır. Eylül-Şubat arası devirlerde veli tepkisi ve kayıt iptal riski yüksektir. Gerekiyorsa devir bedelinin bir kısmı kayıt sürekliliğine bağlı (earn-out) yapılmalıdır.
  • Gıda işletme kayıt belgesini unutmak. Kendi mutfağında yemek üreten kreş/anaokulu 5996 s. Kanun kapsamında gıda işletme kayıt belgesi almalıdır. Catering firması kullanılıyorsa catering firmasının belgesi de kontrol edilmeli. Eksik belge denetimlerde para cezası ve faaliyet durdurmaya neden olabilir.
  • Önceki dönem borç ve alacakları takip etmemek. Veli ödeme durumu (aylık/dönemlik), tahsilat vadesi, avans ödemeleri ve bitmiş dönem alacakları devir tarihinde netleştirilmelidir. Devir öncesi alınmış avanslar ayrı kalem olarak sözleşmede gösterilmelidir.
  • Servis aracı ve SRC belgelerini kontrol etmemek. Kreş servisi varsa araçların ruhsatları, araç yaş sınırı (belediyeye bağlı), SRC belgeli şoför, psikoteknik belgeler, servis güzergahı izni kontrol edilmelidir. Araçlar da devir sözleşmesinin kapsamında olmalıdır.
  • Marka ve dijital varlık devrini atlamak. Kurumun adı (TPMK tescilli ise 6769 s. Kanun), web sitesi, sosyal medya hesapları, Google Business, veli WhatsApp grupları ve e-posta listeleri devir sözleşmesine dahil edilmelidir.
  • Kira sözleşmesi ve kiraya veren rızasını ihmal etmek. TBK m.323 uyarınca işyeri kira devri kiraya verenin yazılı rızasına bağlıdır. Ayrıca bina tapusunun eğitim kurumu için uygun imarlı olması kritiktir; imar uyumsuzluğu MEB denetiminde kapatma sebebidir.

Sık Sorulan Sorular

İlgili Sözlük Terimleri

Güncel Devren Kreş / Anaokulu İlanları

Kaynaklar

Bu rehberdeki her yasal referans ve rakam aşağıdaki birincil (mevzuat, MEB, bakanlık) ve ikincil (sektörel yayın, hukuk firması) kaynaklara dayanır.

  1. [1]5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları KanunuMevzuat Bilgi Sistemi
  2. [2]Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları YönetmeliğiMevzuat Bilgi Sistemi
  3. [3]MEB Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları YönetmeliğiMevzuat Bilgi Sistemi
  4. [4]MEB Özel Öğretim Kurumları Genel MüdürlüğüMilli Eğitim Bakanlığı
  5. [5]Özel Okul Öncesi Eğitim Kurumu Açılış İşlemleri — KılavuzMEB Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü
  6. [6]5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem KanunuMevzuat Bilgi Sistemi
  7. [7]6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği KanunuMevzuat Bilgi Sistemi
  8. [8]Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair YönetmelikMevzuat Bilgi Sistemi
  9. [9]6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması KanunuMevzuat Bilgi Sistemi
  10. [10]6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.202, m.323, m.344)Mevzuat Bilgi Sistemi
  11. [11]4857 sayılı İş Kanunu (m.6)Mevzuat Bilgi Sistemi
  12. [12]6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m.11/3)Mevzuat Bilgi Sistemi
  13. [13]Özel Anaokulu Açma Şartları ve Fiziki StandartlarŞirket Kurma Rehberi
  14. [14]Özel Kreş Açmak İçin Gerekli Belgeler — KılavuzMilli Eğitim Bakanlığı Mevzuat Sayfası

İlanlara geç

Rehberdeki kontrol listesini gerçek ilanlarla karşılaştırmak için ilgili akıştan başlayabilir veya tüm devren işletme fırsatlarını inceleyebilirsin.