Vergi & Muhasebe
KDV (Katma Değer Vergisi)
KDV yani Katma Değer Vergisi, Türkiye'de mal teslimi ve hizmet ifası üzerinden alınan genel bir tüketim vergisidir ve temel dayanağı 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'dur (yürürlük 1 Ocak 1985). Son kullanıcının yükünü taşıdığı dolaylı bir vergi olmakla birlikte, tahsilat ve beyan sorumluluğu mükellef sıfatıyla satıcıdadır. 2026 yılında uygulanan KDV oranları; genel oran %20, indirimli oran %10 ve süper indirimli oran %1 olmak üzere üç ana kademedir. Genel oran %18'den %20'ye, eski %8 oranı ise %10'a 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (Resmi Gazete 7 Temmuz 2023, yürürlük 10 Temmuz 2023) ile çıkarılmıştır ve 2026 yılında da aynı oranlar uygulanmaya devam etmektedir. Devredin platformunda alıcı ve satıcı tarafından bilinmesi gereken bir diğer önemli husus; hava parası, işletme devri ve demirbaş devirlerinde KDV'nin nasıl hesaplanacağıdır.
KDV Nedir? (3065 Sayılı Kanun Çerçevesi)
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesi, Türkiye'de gerçekleştirilen aşağıdaki işlemleri vergi kapsamına alır:
- Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler,
- Her türlü mal ve hizmet ithalatı,
- Posta, telefon, telgraf, teleks ve benzeri hizmetler; spor-toto, piyango gibi şans oyunları,
- Belirli gelir ve kurumlar vergisine tabi olmayan teslim ve hizmetlerden bir kısmı.
Kanun'un 10. maddesi vergiyi doğuran olayı tanımlar: mal tesliminde teslim anı, hizmet ifasında ifa anı veya ifa edildiğine ilişkin belgenin düzenlendiği an. 11. madde ihracat istisnasını, 13. madde araç, petrol arama, altın üretimi gibi özel istisnaları düzenler. Vergi matrahı, Kanun m.20-25 arasında; özel matrah şekilleri ise m.23-27 arasında tanımlanır.
Önemli: KDV Kanunu her işlem için farklı matrah uygulaması getirebilir. Örneğin ikinci el motorlu taşıt alım-satımlarında "özel matrah şekli" uygulanır — matrah, satış bedeli ile alış bedeli arasındaki farktır (m.23/f). İşletme devirlerinde ise matrah, devir bedelinin aktif toplamına tekabül eden değeri dışındaki kısımdır.
2026 KDV Oranları
Aşağıdaki tablo, 2026 yılında Türkiye'de uygulanan KDV oranlarını ve örnek mal/hizmet gruplarını özetlemektedir. Oranlar son olarak 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 10 Temmuz 2023 tarihinde güncellenmiştir.
| Oran | Uygulama Alanı | Örnekler |
|---|---|---|
| %20 Genel Oran | Aksine hüküm yoksa tüm mal ve hizmetler | Elektronik, beyaz eşya, otomobil, mobilya, inşaat malzemesi, profesyonel hizmetler, kozmetik, hava parası, danışmanlık |
| %10 İndirimli Oran | 2007/13033 sayılı Kararname eki (II) sayılı listede yer alanlar | Tekstil, hazır giyim, ayakkabı, restoran/kafe hizmetleri, konaklama, sinema, tiyatro, özel sağlık hizmetleri, 150 m² altındaki konut ilk tesliminde belirli koşullar |
| %1 Süper İndirimli | (I) sayılı listede yer alanlar | Temel gıda (ekmek, un, süt, yumurta, et, balık, sebze, meyve), kitap, gazete, dergi, tarım ürünleri, bazı engellilik yardım cihazları |
Not: Bazı hizmetler hâlâ özel oranlara tabidir. Örneğin %8 oranı 10 Temmuz 2023 öncesi idi; o tarihten sonra bu oran %10'a yükseltilmiştir. Fatura tarihi 10 Temmuz 2023 öncesi ise eski oran; sonrası ise yeni oran uygulanır.
KDV Dahil / Hariç Hesaplama Formülleri
KDV hesaplamada iki temel senaryo vardır:
1) KDV Hariç Tutardan KDV'yi Hesaplama:
Temel formüller şöyledir: KDV Tutarı = KDV Hariç Tutar × (KDV Oranı / 100) ve KDV Dahil Tutar = KDV Hariç Tutar × (1 + KDV Oranı / 100).
Örnek: KDV hariç bedel 10.000 TL, oran %20:
- KDV Tutarı = 10.000 × 0,20 = 2.000 TL
- KDV Dahil Tutar = 10.000 × 1,20 = 12.000 TL
2) KDV Dahil Tutardan KDV'yi Ayrıştırma (İç Yüzde):
Temel formüller şöyledir: KDV Hariç Tutar = KDV Dahil Tutar / (1 + KDV Oranı / 100) ve KDV Tutarı = KDV Dahil Tutar - KDV Hariç Tutar.
Örnek: KDV dahil bedel 12.000 TL, oran %20:
- KDV Hariç Tutar = 12.000 / 1,20 = 10.000 TL
- KDV Tutarı = 12.000 - 10.000 = 2.000 TL
Kısayol formüller (%20 için):
- KDV Dahil → KDV Hariç: ÷ 1,20
- KDV Dahil → KDV: × 0,16667 (yani 1/6)
- KDV Hariç → KDV Dahil: × 1,20
Bu dönüşümleri ve tevkifat hesabını hızlıca yapmak için KDV hesaplayıcı aracını kullanabilirsiniz.
KDV Tevkifatı (Sorumlu Sıfatıyla KDV)
KDV tevkifatı, alıcının satıcıya ödeyeceği KDV'nin belirli bir oranını satıcıya değil doğrudan vergi dairesine yatırma sorumluluğunu ifade eder. Amaç vergi güvenliğini sağlamaktır. Uygulama, KDV Genel Uygulama Tebliği kapsamında düzenlenir.
Kısmi tevkifat uygulayacak alıcılar:
- Genel bütçeli idareler, özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler, köyler, bunların kurdukları birlikler,
- Döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan kamu kurum ve kuruluşları,
- Anonim şirketler, limited şirketler ve diğer tüzel kişiler (hizmet türüne göre),
- Organize sanayi bölgeleri ve serbest bölgeler,
- Bankalar, sigorta şirketleri ve BDDK'ya tâbi kuruluşlar.
2026 tevkifat oranları (seçili örnekler):
| Hizmet Türü | Tevkifat Oranı |
|---|---|
| Yapım işleri ve hafriyat | 4/10 |
| Makine, teçhizat, demirbaş tamir bakımı | 5/10 |
| Yemek servisi, organizasyon, personel taşıma | 5/10 |
| Metal, plastik, kauçuk, kâğıt, cam hurda alımları | 7/10 |
| Turistik mağazalara verilen müşteri bulma/götürme | 9/10 |
| Temizlik, çevre ve bahçe bakım hizmetleri | 9/10 |
| İş gücü temini hizmetleri | 9/10 |
| Özel güvenlik hizmetleri | 9/10 |
| Yapı denetim hizmetleri | 9/10 |
| Fason olarak yaptırılan tekstil ve konfeksiyon işleri | 7/10 |
| Karayolu yük taşımacılığı hizmeti | 2/10 |
2026 tevkifat alt sınırı: İşlem bedeli (KDV dahil) 12.000 TL'nin altındaysa tevkifat uygulanmaz. Bu tutar her yıl yeniden değerlenebilir.
Örnek hesap: Bir şirketin personel taşıma hizmeti aldığını varsayalım. Hizmet bedeli 20.000 TL + 4.000 TL KDV = 24.000 TL toplam. 5/10 tevkifat uygulanırsa:
- Satıcıya ödenecek: 20.000 TL (hizmet bedeli) + 4.000 × 5/10 = 2.000 TL KDV → toplam 22.000 TL
- Vergi dairesine ödenecek (2 No'lu KDV Beyannamesi ile alıcı tarafından): 4.000 × 5/10 = 2.000 TL
Fatura Düzenleme Zorunluluğu
Vergi Usul Kanunu m.229-232 uyarınca, malın teslimi veya hizmetin ifa edildiği tarihten itibaren 7 gün içinde fatura düzenlenmesi zorunludur. e-Fatura ve e-Arşiv Fatura uygulamasına tâbi mükellefler için belirlenen ciro eşiği (2025 itibarıyla 5 milyon TL ve üzeri) aşıldıktan sonra elektronik düzenleme zorunludur.
Hava parası, işletme devri ve demirbaş devri gibi işlemlerde fatura düzenlenmesi zorunludur; aksi halde vergi ziyaı doğar ve VUK m.353 uyarınca özel usulsüzlük cezası uygulanır. Düzenlenen faturada; taraf bilgileri, matrah, KDV oranı ve KDV tutarı ayrıca gösterilmelidir.
KDV İadesi
KDV iadesi, mükellefin indirim yoluyla gideremediği KDV'yi nakden veya mahsuben geri alması işlemidir. Üç temel iade senaryosu vardır:
- İhracat istisnası (m.11): İhracatçının yüklendiği KDV tutarı, ihracat gerçekleştiğinde iade alınabilir.
- İndirimli orana tabi işlemler (m.29/2): %1 ve %10 oranlı teslim ve hizmetlerden doğan KDV, indirim yoluyla giderilemezse iade edilir. 2026 alt sınırı: 164.000 TL.
- Tam istisnaya tabi işlemler (m.13, 14, 15 vb.): Diplomatik istisna, deniz/hava aracı teslim istisnası gibi durumlarda iade edilir.
İade süreci; YMM raporu veya Vergi İnceleme Raporu ile yürür. Elektronik KDV İade Takip Sistemi üzerinden takip edilir. İade süresi, uygun belgeler sunulduğunda yaklaşık 1-3 ay sürebilir.
KDV Beyanname ve Ödeme Takvimi
- 1 No'lu KDV Beyannamesi: Mükelleflerin kendi mükellefiyetleri kapsamında verdikleri beyanname. İlgili ayı takip eden ayın 28. günü sonuna kadar verilir ve ödenir.
- 2 No'lu KDV Beyannamesi: Sorumlu sıfatıyla KDV ödeyecek alıcılar tarafından verilir (tevkifat yapılan işlemler). Aynı süre geçerlidir.
2022 yılında yürürlüğe giren düzenleme ile beyanname verme ve ödeme tarihi eşitlenmiş, 28. günü sonu olarak sabitlenmiştir (VUK mükerrer 28).
KDV ve Devren İşyeri İşlemleri
Devren ilanları üzerinden bir işyeri alıp satarken en sık karşılaşılan KDV soruları:
- Hava parası: KDV Kanunu m.1 kapsamında hizmet ifası sayılır; fatura düzenlenir ve %20 KDV hesaplanır. Alan taraf KDV mükellefiyse tahsilatı bu şekilde yapılır.
- Demirbaş devri: Mal teslimi olarak değerlendirilir; fatura düzenlenir ve işin niteliğine göre %20 veya (nadiren) %10 uygulanır.
- İşletme devri (bütün aktif ve pasifin devri): KDV Kanunu m.17/4-c gereği işletmenin bütün aktif ve pasifi ile devrinde KDV istisnası vardır. Ancak kısmi devirlerde istisna uygulanmaz.
- Kira bedeli: Gerçek kişi kiraya verenden alınan kira stopaja tabidir ama KDV doğurmaz. Ticari işletmenin kendi aktifinden kiraladığı taşınmaz KDV'ye tabidir.
Devren işlemlerde KDV ve stopajın bütüncül anlatımı için Devren İşlemlerde KDV ve Stopaj 2026 rehberimize bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
İlgili Terimler
İlgili Rehberler
İlanlara geç
Bu terimi araştırdıktan sonra gerçek ilan akışına geçip kira, devir bedeli, sektör ve şehir filtreleriyle fırsatları karşılaştırabilirsin.
Son Devren İlanlar

Bostancı Kadıköy'de 190 m² Bahçeli Hazır Kafe Devren Kiralık

Maltepe Bağdat Caddesi'nde 9+1 Kadın Doğum Muayenehanesi ve Medikal Estetik Kliniği

İstanbul Büyükçekmece Pınartepe 8290 Takipçili 1300 Siparişli E-Ticaret Hesabı

Trendyol Go ve Uber Eats Entegrasyonlu Bulut Mutfak Devren Satılık

Bursa Yeşilova Mh.'de 55 m², Ana Cadde Üzeri Devren Döner Salonu

Nişantaşı Teşvikiye'de 2 Katlı Hazır Kurulu Premium Güzellik Merkezi Devren Kiralık
Kaynaklar
- [1]3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
- [2]KDV Genel Uygulama Tebliği — Mevzuat
- [3]7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı KDV Oran Değişikliği — Resmi Gazete 07.07.2023
- [4]7346 sayılı Karar Analizi — Alomaliye
- [5]2026 Yılı KDV Oranları ve Uygulama Alanları — Dopigo
- [6]2026 Güncel KDV Oranları Listesi — E-Faturam Cepte
- [7]KDV Tevkifat Oranları 2026 Kapsamlı Rehber — Müşavirler Kulübü
- [8]KDV'de Kısmi Tevkifat Uygulanan Hizmetler ve Oranları — Gelir İdaresi Başkanlığı
- [9]2026 Yeniden Değerleme Oranına Göre KDV Maktu Tutarları — PwC Türkiye
- [10]Tevkifat Sınırı 2026 ve Uygulama — eDonüştür
- [11]KDV Beyanname Verme ve Ödeme Süresi — PwC Türkiye
- [12]KDV Tevkifat Oranları Pratik Liste — Güreli YMM