Sözlük
Vergi & Muhasebe Sözlüğü
Vergi & Muhasebe
30Amortisman Ayırma
Amortisman ayırma, işletmede uzun süre kullanılan demirbaş ve duran varlıkların maliyetinin yıllara yayarak giderleştirilmesidir.
Basit Usul Vergilendirme
Basit usul 2026: alım 1.200.000 TL, satış 1.900.000 TL, hizmet 600.000 TL hadleri. GVK m.46-48, 10380 sayılı CBK ile büyükşehir ve 30.000 nüfus kısıtlaması.
Bilanço Esası
Bilanço esası 2026: VUK m.175-177, I. sınıf tüccar defter tutma, Tekdüzen Hesap Planı (TDHP), yevmiye-kebir-envanter, e-Defter zorunluluğu ve işletme hesabıyla karşılaştırma.
Büyük Defter
Büyük defter, yevmiye kayıtlarının hesap bazında izlendiği muhasebe defteridir.
Cari Hesap
Cari hesap, işletmenin müşteri, tedarikçi veya iş ortaklarıyla olan borç ve alacak hareketlerini izlediği hesaptır.
Damga Vergisi
Damga vergisi 2026: genel oran binde 9,48, kira sözleşmesi binde 1,89, azami had 29.115.961,10 TL. TBK 488 kapsamı, madde 14/2 devir sözleşmesi 1/4 kuralı ve hesaplama örnekleri.
Demirbaş
Demirbaş 2026: VUK m.313, 12.000 TL doğrudan gider sınırı, 333 sayılı Tebliğ amortisman oranları (%20 mobilya, %33,33 cep telefonu) ve devirde envanter bedeli.
e-Arşiv Fatura
e-Arşiv Fatura 2026: 509 VUK Tebliği, 3.000 TL kağıt fatura sınırı, 1 Ocak 2027 tam zorunluluk, basit usul ve e-ticaret mükellefi kapsam rehberi.
E-Defter
E-defter, yevmiye ve defteri kebir kayıtlarının elektronik ortamda oluşturulup beratla onaylandığı dijital muhasebe defteridir.
e-Fatura
e-Fatura 2026: 509 Sıra No'lu VUK Tebliği, 3 milyon TL ciro zorunluluk sınırı, e-ticaret 500.000 TL, 1 Temmuz 2026 son geçiş tarihi ve e-Defter entegrasyonu.
Envanter Defteri
Envanter defteri, işletmenin varlık, borç, stok ve demirbaşlarının dönem sonu durumunu gösteren muhasebe kaydıdır.
Esnaf Muafiyeti
Esnaf muafiyeti 2026: GVK m.9 kapsamı, evde üretim ve e-ticaret için 1.900.000 TL hasılat sınırı, esnaf vergi muafiyet belgesi, banka hesabı zorunluluğu ve internet satışı.
Geçici Vergi
Geçici vergi, gelir veya kurumlar vergisine mahsuben dönem içinde ödenen peşin vergi niteliğindeki yükümlülüktür.
Gelir Vergisi
Gelir vergisi 2026: GVK m.103 dilimleri (%15, %20, %27, %35, %40), mart beyannamesi, kira geliri istisnası 58.000 TL, arızi kazanç istisnası 350.000 TL ve kazanç türleri.
Gelir Vergisi Dilimleri 2026
2026 gelir vergisi dilimleri: %15, %20, %27, %35, %40. GVK m.103 ücret/ücret dışı tarife, kümülatif tablo, 500.000 ve 2 milyon TL hesaplama örnekleri.
İşe Başlama Bildirimi
İşe başlama bildirimi, yeni işletmecinin vergi mükellefiyetini ve faaliyet başlangıcını vergi dairesine bildirmesidir.
İşletme Hesabı Esası
İşletme hesabı esası 2026: VUK m.176-178 kapsamı, II. sınıf tüccar defter tutma, Defter-Beyan Sistemi, sınıf değiştirme %20 kuralı ve 2026 için alım 2.500.000 TL sınırı.
KDV (Katma Değer Vergisi)
KDV 2026: genel oran %20, indirimli %10 ve %1. 3065 sayılı Kanun kapsamı, dahil/hariç hesaplama formülleri, tevkifat oranları (2/10, 5/10, 9/10) ve iade alt sınırı 164.000 TL.
Kurumlar Vergisi
Kurumlar vergisi, sermaye şirketleri ve kurum kazancı elde eden mükelleflerin yıllık kazancı üzerinden hesaplanan vergidir.
Mali Müşavir
Mali müşavir, işletmenin muhasebe kayıtları, beyannameleri ve vergi uyum süreçlerini yürüten meslek mensubudur.
Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi
Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MPHB) 2026: GVK m.94 stopaj oranları, ücret, kira %20, serbest meslek %20, takip eden ayın 26'sı son tarih ve 3 aylık verme hakkı.
Mükellefiyet
Mükellefiyet, kişinin veya şirketin vergi kanunları karşısında beyan, ödeme ve kayıt yükümlülüğü taşımasıdır.
SGK Borcu Yoktur Yazısı
SGK borcu yoktur yazısı, işverenin prim, idari para cezası veya diğer sosyal güvenlik borcu durumunu gösteren belgedir.
SGK Primi
SGK primi 2026: 5510 sayılı Kanun m.79-81, toplam %38,75 (işçi %15 + işveren %23,75), MYÖ, GSS, KVSK, işsizlik detayları ve asgari ücret üzerinden hesap.
Stok Maliyeti
Stok maliyeti, işletmede bulunan ticari malların edinim, taşıma ve hazır hale getirme maliyetlerinden oluşan değeridir.
Stopaj
Stopaj 2026: işyeri kira stopajı %20, serbest meslek stopajı %20, muhtasar beyanname takip eden ayın 26'sı. GVK m.94 kapsamı, net/brüt kira formülleri ve istisnalar.
Vergi Borcu Yoktur Yazısı
Vergi borcu yoktur yazısı, mükellefin belirli tarih itibarıyla vergi dairesine vadesi geçmiş borcu olmadığını gösteren belgedir.
Vergi Dairesi Terk Bildirimi
Vergi dairesi terk bildirimi, mükellefin bir işyerindeki faaliyetini sonlandırdığını vergi idaresine bildirmesidir.
Vergi Levhası
Vergi levhası 2026: VUK m.5 kapsamı, 408 Seri Tebliğ, 31 Mayıs yenileme, Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik alma süreci ve VUK m.353/4 özel usulsüzlük cezası.
Yevmiye Defteri
Yevmiye defteri, işletmenin muhasebe işlemlerinin tarih sırasıyla kaydedildiği resmi defterdir.