Vergi & Muhasebe
Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi
Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MPHB), 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (GVK) m.94 kapsamında yapılan vergi tevkifatlarının (stopaj) ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamındaki sigortalı hizmetlerin birlikte bildirildiği birleşik beyannamedir. 1 Temmuz 2020 tarihinden itibaren tüm Türkiye'de yürürlüğe giren bu beyanname, eski ayrı "Muhtasar Beyanname" ile "Aylık Prim ve Hizmet Belgesi"nin yerini almıştır (340 ve 374 Seri No'lu VUK Genel Tebliğleri). 2026 yılında MPHB, ilgili vergilendirme dönemini takip eden ayın 26. günü saat 23.59'a kadar e-Beyanname sistemi üzerinden elektronik olarak verilir ve aynı süre içinde ödenir. Çalıştırdığı hizmet erbabı sayısı 10 ve daha az olan işverenler vergi dairesine yazılı bildirim yaparak beyannameyi üç aylık dönemler halinde verme hakkına sahiptir. Devredin platformunda işletme devri sırasında devreden işverenin son muhtasar dönemini kapatması ve devralan tarafın kendi mükellefiyetini tesis etmesi bu terim üzerinden yürür.
MPHB Nedir? Tek Beyannameye Birleşme Süreci
2017 öncesinde işverenler iki ayrı belge düzenlemek zorundaydı: vergi tevkifatı için GİB'e verilen Muhtasar Beyanname ve sigorta primleri için SGK'ya verilen Aylık Prim ve Hizmet Belgesi (APHB). Bu çifte yükümlülük idari maliyet, belge kaybı ve tutar uyumsuzluğu gibi sorunlara yol açıyordu.
340 Seri No'lu VUK Genel Tebliği (Resmi Gazete 18.02.2017) ile bu iki belgenin birleştirilmesi kararlaştırıldı. Pilot uygulama Kırşehir ilinde başladı, aşamalı olarak tüm Türkiye'ye yaygınlaştırıldı ve 1 Temmuz 2020 itibarıyla ülke genelinde zorunlu hale geldi. Artık tüm işverenler MPHB'yi elektronik ortamda düzenlemek ve GİB üzerinden beyan etmek zorundadır; veriler otomatik olarak SGK ile paylaşılır.
Bu birleşme sayesinde:
- Stopaj ve sigorta verileri aynı belgede ve aynı tarihte bildirilir,
- SGK ve GİB veritabanları otomatik olarak karşılıklı kontrol yapar,
- İşveren tek beyanname ile iki kurum nezdinde de yükümlülüğünü yerine getirir,
- Kayıt dışı istihdam ve yanlış stopaj riski azalır.
Beyanname Verme Dönemi ve Son Tarihi (2026)
2026 yılında MPHB verme süreleri şöyledir:
| Dönem Türü | Kapsamdaki İşverenler | Verme / Ödeme Son Tarihi |
|---|---|---|
| Aylık | Varsayılan; 10'un üzerinde işçi çalıştıran veya aylık beyan seçenler | İlgili ayı takip eden ayın 26'sı (23.59) |
| Üç Aylık | 10 ve daha az hizmet erbabı; vergi dairesine yazılı bildirim şartı | İlgili üç aylık dönemi takip eden üçüncü ayın 26'sı |
Üç aylık dönemler ve 2026 son tarihleri:
- Ocak-Şubat-Mart → 26 Nisan 2026
- Nisan-Mayıs-Haziran → 26 Temmuz 2026
- Temmuz-Ağustos-Eylül → 26 Ekim 2026
- Ekim-Kasım-Aralık → 26 Ocak 2027
Önemli nüans: Üç aylık dönem yalnızca GVK m.94 stopajları için geçerlidir. Sigortalı hizmet bildirimleri (5510 sayılı Kanun) her ay verilmek zorundadır; işveren üç ayda bir stopaj beyanı verse bile aylık MPHB'de sadece sigortalı hizmet kısmı doldurulur.
GVK m.94 Stopaj Türleri ve 2026 Oranları
GVK m.94 hangi ödemelerden tevkifat (stopaj) yapılacağını ve hangi oranların uygulanacağını düzenler. 2026 yılı için başlıca oranlar:
| Ödeme Türü | Stopaj Oranı | Dayanak |
|---|---|---|
| Ücret ödemeleri (hizmet erbabına) | GV tarifesine göre | GVK m.94/1, GVK Tarife |
| Serbest meslek kazancı (avukat, doktor, mimar) | %20 | GVK m.94/2 |
| İşyeri kira ödemesi (gerçek kişi kiralayanlar) | %20 (brüt) | GVK m.94/5-a |
| Telif hakkı, patent ücreti | %17 | GVK m.94/2-b |
| Çiftçi istihkakları (bilanço esası dışı) | %2 veya %4 | GVK m.94/11 |
| Esnaf muaflığından yararlanan kişilere ödemeler | %2 veya %4 | GVK m.94/13 |
| Kooperatif ortaklarına kâr payı | %10 | GVK m.94/6-b |
Ayrıca Kurumlar Vergisi Kanunu m.15 ve 30 kapsamında: Dar mükellef kurumlara ödenen gayrimenkul kira geliri %15, gayri maddi hak %20 (değişebilir), iş ortaklıkları %15 gibi tevkifatlar da MPHB ile bildirilir.
Kira Stopajı Hesaplama Formülleri (2026)
İşyeri kira ödemelerinde kiralayan gerçek kişi ise, kiracı (gelir veya kurumlar vergisi mükellefi) stopajı kesip beyanla ödemek zorundadır.
1) Brüt Kira Üzerinden Hesaplama:
Sözleşme brüt üzerinden yapıldıysa, temel formül şöyledir: Stopaj = Brüt Kira × 0,20 ve Net Ödeme = Brüt Kira × 0,80
Örnek: Brüt aylık kira 20.000 TL:
- Stopaj = 20.000 × 0,20 = 4.000 TL
- Net Ödeme = 20.000 × 0,80 = 16.000 TL
2) Net Kira Üzerinden Hesaplama (Brütleştirme):
Sözleşme net üzerinden yapıldıysa: Brüt = Net / 0,80 ve Stopaj = Brüt × 0,20
Örnek: Net aylık kira 16.000 TL:
- Brüt = 16.000 / 0,80 = 20.000 TL
- Stopaj = 20.000 × 0,20 = 4.000 TL
Bu stopaj MPHB'de 041 "İşyeri Kira Ödemeleri" kod satırında beyan edilir.
MPHB Beyanname Kodları (Örnekler)
e-Beyanname sisteminde her ödeme türü için ayrı bir kod vardır:
- 011 — Hizmet Erbabına Yapılan Ücret Ödemeleri
- 021 — Serbest Meslek İşlerinde Tevkifat
- 041 — İşyeri Kira Ödemeleri (%20)
- 091 — Kâr Payı Dağıtımı
- 103 — Arızi Serbest Meslek Kazançları
- 181 — Esnaf Muafiyetinden Yararlananlara Yapılan Ödemeler
Bu kodlar 340 ve sonraki tebliğlerle zaman içinde güncellenmiştir; güncel liste için e-Beyanname sistemindeki formların "Açıklamalar" bölümü esas alınmalıdır.
SGK Bölümü — Sigortalı Hizmet Bildirimleri
MPHB'nin ikinci ayağı 5510 sayılı Kanun kapsamındaki hizmet bildirimleridir. İşveren her ay çalıştırdığı her sigortalı için aşağıdaki verileri bildirir:
- Sigortalının TCKN, ad-soyad, belge türü
- Prime esas kazanç (brüt ücret; 2026 asgari ücret brüt 33.030 TL)
- Prim ödeme gün sayısı
- Sigortalının hangi sigorta kollarına tabi olduğu (4/a, 4/b, 4/c)
- İşe giriş veya işten çıkış kodu (varsa)
SGK bu veriler üzerinden hem prim tahakkuku hem de hizmet süresi tutar; emeklilik, iş kazası ve hastalık hakları bu bildirimlere göre belirlenir. Sigorta primleri ayrı bir belge ile ilgili ayı takip eden ayın son gününe kadar ödenir — MPHB beyanı ile prim ödemesi tarihleri farklıdır.
Gecikme ve Ceza Uygulaması
- Beyanname verilmeme/geç verme: VUK m.352/I uyarınca birinci derece usulsüzlük cezası; 2026 için şirketlerde yaklaşık 1.350 TL (VUK bağlı cetvel, yeniden değerlenmiş) özel usulsüzlük cezası kesilir.
- Stopaj ödemesi geç yapılırsa: 6183 sayılı Kanun m.51 uyarınca aylık %3,5 gecikme zammı işler (2026 itibarıyla).
- Ödeme yapılmasa ve re'sen tarhiyat yapılırsa: VUK m.344 kapsamında vergi ziyaı cezası uygulanır (verginin bir katı).
- Sigortalı hizmet bildirimleri için 5510 sayılı Kanun m.102 uyarınca idari para cezaları ayrıca kesilir.
Devren İşletme Alımında MPHB ve İşveren Değişikliği
Devren işletme alımında MPHB üç açıdan kritiktir:
- Devir sırasında personel devralınıyorsa (4857 sayılı İş Kanunu m.6): İş sözleşmeleri ve sigortalı hizmetleri devralana otomatik geçer. Devralan işveren, devir tarihinden sonraki dönemler için kendi MPHB'sini verir; devir tarihine kadar olan dönem devredenin sorumluluğundadır.
- 6183 sayılı Kanun m.35 — Müteselsil Sorumluluk: Ticari işletme devrinde devralan, devredenin devir tarihine kadar ortaya çıkmış tüm vergi borçlarından (ödenmemiş stopaj dahil) devreden ile birlikte müteselsilen sorumludur. Alım öncesinde bağlı vergi dairesinden borç durumu sorgusu ve son 12 ay MPHB teyidi mutlaka yapılmalıdır.
- SGK borç sorgulaması: Benzer şekilde, 5510 sayılı Kanun m.89 uyarınca işyeri devrinde devralan devreden ile birlikte sigorta prim borçlarından sorumludur. Ticari sicil kaydı öncesinde SGK'dan borcu yoktur yazısı alınmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
İlgili Terimler
İlgili Rehberler
İlanlara geç
Bu terimi araştırdıktan sonra gerçek ilan akışına geçip kira, devir bedeli, sektör ve şehir filtreleriyle fırsatları karşılaştırabilirsin.
Son Devren İlanlar

Bostancı Kadıköy'de 190 m² Bahçeli Hazır Kafe Devren Kiralık

Maltepe Bağdat Caddesi'nde 9+1 Kadın Doğum Muayenehanesi ve Medikal Estetik Kliniği

İnönü Mh. Küçükçekmece'de 320 m², Tam Donanımlı Devren Ekmek Fırını

İstanbul Büyükçekmece Pınartepe 8290 Takipçili 1300 Siparişli E-Ticaret Hesabı

Trendyol Go ve Uber Eats Entegrasyonlu Bulut Mutfak Devren Satılık

Nişantaşı Teşvikiye'de 2 Katlı Hazır Kurulu Premium Güzellik Merkezi Devren Kiralık
Kaynaklar
- [1]193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu m.94 — Mevzuat
- [2]5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu — Mevzuat
- [3]340 Seri No'lu VUK Genel Tebliği (MPHB Birleşmesi) — GİB
- [4]Muhtasar Beyanname Son Verme ve Ödeme — Edenred
- [5]2026 Vergi Takvimi — Muhasebetr
- [6]Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi 10 Soru — Paraşüt
- [7]Muhtasar Beyanname Rehber — CottGroup
- [8]Muhtasar Beyanname 2026 Rehberi — ikas
- [9]2026 Kira Stopaj Hesaplama — Mikro
- [10]Muhtasar Beyanname Kodları — Alomaliye
- [11]Beyanname Verme ve Ödeme Süreleri — GİB
- [12]Gelir Vergisi Stopaj Oranları — İSMMMO
- [13]Muhtasar Beyanname Düzenleme Rehberi — ASMMMO