Devren İşlemlerde KDV ve Stopaj 2026

Devir işlemlerinde vergisel maliyet yalnızca "gelir vergisi" ile sınırlı değildir. Bedel üzerinden KDV (%20), işyeri kira stopajı (%20) ve damga vergisi (binde 9,48) üç ayrı kalemden işleyerek toplam vergi yükünü oluşturur. Hava parası ve demirbaş faturalarının KDV tabi olduğunu atlayan alıcı, sözleşmeyi imzaladıktan sonra fazladan %20'lik bir yük çıkabileceğini hesaplamamış olur.

Bu rehber; KDV oranının 10 Temmuz 2023 sonrası nasıl %20'ye çıktığını, kısmi KDV tevkifatının kim tarafından uygulandığını, GVK m.94 kapsamındaki stopaj türlerini, damga vergisinin 1/4 kuralını ve tüm kalemlerin worked example ile tek tabloda konsolide halini sunar. Gelir vergisi tarafını detaylandıran /rehber/devren-alinan-isletmede-gelir-vergisi-nasil-odenir rehberimizle birlikte okunmalıdır.

07.07.2023 tarih ve 32241 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile KDV genel oranı %18'den %20'ye, %8 indirimli oran %10'a yükseltilmiştir. Yürürlük tarihi 10 Temmuz 2023'tür. Dolayısıyla bu tarih itibarıyla Türkiye'de yapılan devir faturaları %20 KDV'ye tabidir.

Devirde KDV Doğuran Kalemler

• Hava parası / peştamallık: KDV Kanunu m.1 uyarınca iktisadi kıymetin devri olup %20 KDV'ye tabidir. Alıcı KDV'yi öder; bu KDV alıcıda indirilebilir KDV olarak kayda alınır.
• Demirbaş / ekipman: Her kalem genel oran %20 KDV ile fatura edilir; bazı indirimli oran kapsamında olan kalemler (örn. elektronik haberleşme ekipmanları, tıbbi cihazlar) farklı olabilir.
• Stok / ticari mal: Ürüne göre %20 veya %10 (gıda, temel ihtiyaç), %1 (kitap, gazete) — ürün bazlı oranlar uygulanır.
• Marka / fikri mülkiyet devri: Gayrimaddi hak devri; %20 KDV'ye tabidir (istisnalar hariç).

KDV'den İstisna Haller

• İştirak hisseleri satışı (KDV K. m.17/4-g): İki yıldan uzun süreyle aktifte bulunan iştirak hisseleri satışı KDV'den istisnadır. Dolayısıyla hisse devrinde genellikle KDV doğmaz.
• Taşınmaz devri istisnaları: Belirli koşullardaki taşınmaz devirleri KDV K. m.17/4-r istisnasından yararlanabilir. Bu istisnalar koşulları sıkı kontrol edilerek kullanılmalıdır.

VUK m.229-231 uyarınca her ticari işlem için fatura düzenlenmesi zorunludur. Devir sözleşmesindeki bedeli tek bir kalem olarak faturaya yazmak iki ciddi sorun doğurur:

1. KDV hesabı karışır; ürüne göre farklı oranlar uygulanamaz.
2. Amortisman planı bozulur; peştamallık 5 yıllık, demirbaş normal faydalı ömür süresinde itfa edilir.
3. Vergi denetiminde tek kalemde toplanan bedel "peştamallık" olarak yeniden tasnif edilebilir ve alıcının vergi avantajı kaybolur.

Bedel Ayrıştırma Örneği

1.000.000 TL devir bedelinin tipik ayrıştırılması:

• Hava parası / peştamallık: 600.000 TL + %20 KDV = 120.000 TL KDV → Fatura tutarı 720.000 TL
• Demirbaş (masa, sandalye, mutfak ekipmanı): 250.000 TL + %20 KDV = 50.000 TL KDV → Fatura tutarı 300.000 TL
• Stok (çiğ ürün, içecek): 150.000 TL + %10-20 KDV = 15.000-30.000 TL KDV → Fatura tutarı 165.000-180.000 TL
• Toplam brüt (KDV'li): 1.000.000 TL + KDV = yaklaşık 1.200.000 TL

Önemli: Alıcı bu KDV'yi kendi KDV beyannamesinde indirilebilir KDV olarak kullanır. Satılan her malın KDV'si, alınan malın KDV'sinden mahsup edilir; net fark ödenir. Yani KDV nihai olarak yük değil nakit akışı etkisidir — ama başta hesaba katılmazsa alım finansman açığı yaratır.

KDV tevkifatı; vergi güvenliği amacıyla KDV'nin bir bölümünün mal/hizmet alıcısı tarafından kesilerek doğrudan vergi dairesine yatırılması uygulamasıdır. 2026'da tevkifat eşiği KDV dahil 12.000 TL olup, bu tutarı aşmayan işlemlerde (ihracat/istisna haricinde) tevkifat uygulanmaz.

Tipik 2026 KDV Tevkifat Oranları

• 2/10: Yapım işleri tevkifatı (belirli alıcılar için).
• 4/10 ve 5/10: Temizlik, çevre bakım, servis taşımacılığı, özel güvenlik gibi hizmetler.
• 5/10: İşgücü temin hizmetleri, etüt-plan-proje-danışmanlık.
• 7/10: Turizm acenteleri tarafından verilen aracılık hizmetleri.
• 9/10: Baskı ve basım, fason tekstil gibi belirli işler.

Devren alım-satımda tipik olarak tevkifat zorunluluğu doğmaz (tarafların kim olduğuna ve işlem niteliğine bağlı olarak hizmet kapsamında tevkifat çıkabilir). Ancak devren alım sonrası işletmeyi işletirken müşteriler ve tedarikçiler arasında kısmi tevkifat kapsamındaki hizmetlerde (özellikle güvenlik, temizlik, danışmanlık satan veya alan) uygulama zorunlu olabilir. Tam liste için GİB Kısmi Tevkifat Uygulama Tablosu.

Gelir vergisi stopajı (GVK m.94); belirli ödemelerde ödeyen tarafın, bedel üzerinden vergi kesintisi yapıp vergi dairesine yatırması uygulamasıdır. Devren alım sonrası karşılaşacağınız tipik stopaj türleri:

• İşyeri kira stopajı (GVK m.94/5): %20. Kiracı olarak siz (devralan), aylık kira brütü üzerinden %20 kesinti yapar ve muhtasar beyanname ile takip eden ayın 26'sına kadar beyan edip ödersiniz. Kira stopajı 2007'den itibaren %20 oranında uygulanmakta olup 2026'da da aynıdır.
• Serbest meslek stopajı (GVK m.94/2): %20. Avukat, mali müşavir, noter, tercüman gibi serbest meslek erbabına yapılan ödemelerde KDV hariç tutar üzerinden %20 kesinti yapılır.
• İnşaat-taahhüt ve taşeron stopajı (GVK m.94/3): %5. Yıllara sari inşaat ve onarım işlerinde %5 kesinti uygulanır.
• Çalışan gelir vergisi stopajı (GVK m.94/1): Ücret gelir vergisi tarifesine göre %15-40 arasında. İşveren hesaplar ve muhtasar ile öder.
• Telif, gayri maddi hak stopajı: GVK m.94/4 uyarınca bu tür ödemelerde %17 oranında kesinti yapılabilir; bazı özel hallerde ise %0.

Kira Stopaj Hesap Örneği

Aylık 50.000 TL brüt kira senaryosunda:

• Brüt kira: 50.000 TL
• Stopaj (%20): 50.000 × 0,20 = 10.000 TL
• Mal sahibine ödenecek net kira: 50.000 − 10.000 = 40.000 TL
• Vergi dairesine yatırılacak stopaj: 10.000 TL (takip eden ayın 26'sı)

Net kira pazarlığında mal sahibi "net 50.000" istiyorsa, brütlemek gerekir. Brüt = Net / (1 − 0,20) = Net / 0,80. Yani 50.000 / 0,80 = 62.500 TL brüt kira olur; stopaj 12.500 TL, net 50.000 TL. Hesaplama için /araclar/kira-stopaji-hesaplayici (yakında).

488 sayılı Damga Vergisi Kanunu kapsamında devir sözleşmesi genel sözleşme olarak nispi damga vergisine tabidir. 2026 yılı için 71 Seri No'lu Damga Vergisi Genel Tebliği ile oran binde 9,48 (%0,948)'dir; üst sınır 29.115.961,10 TL'dir.

"Belli parayı ihtiva eden mukavelenamelerin değiştirilmesi halinde artan miktar aynı nispette vergiye tabidir. Bunların devri halinde aslından alınan verginin dörtte biri alınır."

1/4 Kuralı (488 s.K. m.14/2)

Fiilen ödenmiş bir sözleşmenin sonradan devredilmesi halinde; ilk sözleşmede alınan damga vergisinin 1/4'ü oranında damga vergisi alınır. Yani, önceki işlemde damga ödenmişse, devir sırasında tam oran değil 1/4 oran uygulanır. Bu hüküm özellikle kira sözleşmesinin devri durumunda önem kazanır.

Damga Vergisi Hesap Örneği

1.200.000 TL'lik bir devir sözleşmesi için damga vergisi hesabı:

• Sözleşme bedeli: 1.200.000 TL
• Damga vergisi (binde 9,48): 1.200.000 × 0,00948 = 11.376 TL
• 2026 üst sınır kontrolü: 11.376 TL < 29.115.961,10 TL (üst sınırda değil, tam oran uygulanır)
• Ödeme: 11.376 TL — damga vergisi makbuzu ile vergi dairesine yatırılır

Hesaplama için /araclar/damga-vergisi-hesaplayici. 2026 damga vergisi oranlarının tam tablosu MuhasebeTR ve orgTR.org'da yayımlanmıştır.

Devren işlemlerde karşılaşacağınız tüm vergi kalemlerinin 2026 oranları:

• KDV genel oranı: %20 (10 Temmuz 2023 sonrası — CBK 7346)
• KDV indirimli oran 1: %10 (temel gıda, sağlık, eğitim)
• KDV indirimli oran 2: %1 (kitap, gazete, süt, un, ilaç)
• Kısmi tevkifat eşiği: KDV dahil 12.000 TL
• İşyeri kira stopajı (GVK m.94/5): %20
• Serbest meslek stopajı (GVK m.94/2): %20
• Damga vergisi genel sözleşme oranı: binde 9,48 (%0,948)
• Damga vergisi 1/4 kuralı: Fiilen ödenmiş sözleşmenin devrinde ilk verginin 1/4'ü
• Damga vergisi 2026 üst sınırı: 29.115.961,10 TL
• Kira sözleşmesi damga vergisi: binde 1,89
• Maaş bordrosu damga vergisi: binde 7,59
• İhale kararı damga vergisi: binde 5,69

Tipik bir devren kafe alımı senaryosu:

Senaryo Parametreleri

• Devir bedeli: 1.000.000 TL (hava parası) + 300.000 TL (demirbaş) + 100.000 TL (stok) = 1.400.000 TL (KDV hariç)
• Ayı yönettiği aylık işyeri kirası: 80.000 TL brüt
• Mali müşavirlik yıllık bedeli: 36.000 TL + KDV (3.000 TL/ay)

KDV Hesabı (Alış Faturaları)

• Hava parası KDV: 1.000.000 × 20% = 200.000 TL
• Demirbaş KDV: 300.000 × 20% = 60.000 TL
• Stok KDV (ortalama %15): 100.000 × 15% ≈ 15.000 TL
• Toplam KDV: 275.000 TL (alıcı indirilebilir KDV olarak kullanır)
• Toplam fatura (brüt): 1.400.000 + 275.000 = 1.675.000 TL

Damga Vergisi Hesabı (Devir Sözleşmesi)

• Sözleşme bedeli (KDV hariç): 1.400.000 TL
• Damga vergisi (binde 9,48): 1.400.000 × 0,00948 = 13.272 TL

Yıllık Stopaj Hesabı (İlk 12 Ay)

• Aylık kira stopajı (%20 × 80.000): 16.000 TL/ay
• Yıllık kira stopajı: 16.000 × 12 = 192.000 TL
• Aylık mali müşavir stopajı (%20 × 3.000): 600 TL/ay
• Yıllık serbest meslek stopajı: 600 × 12 = 7.200 TL
• Toplam yıllık stopaj: 192.000 + 7.200 = 199.200 TL

Devir Anı Toplam Vergi Yükü (İlk Yıl)

• KDV (devir alış): 275.000 TL (indirilebilir — nakit akışı etkisi, nihai yük değil)
• Damga vergisi: 13.272 TL (nihai yük)
• Yıllık stopaj: 199.200 TL (nihai yük — kiracı adına kesilip beyan edilir)
• Nihai yük toplamı (KDV hariç): 13.272 + 199.200 = 212.472 TL
• Devir bedeline oran: 212.472 / 1.400.000 = %15,2

Bu örnekte 1.400.000 TL'lik bir devirde KDV hariç nihai vergi yükü (damga + stopaj) devir bedelinin yaklaşık %15'ine denk gelir. Buna ileride gelir vergisi (yıllık 50.500+ TL) ve SGK primi eklendiğinde toplam kamu yükü %25'i geçebilir. Peştamallık amortismanının 5 yıl boyunca yaratacağı gelir vergisi tasarrufu bu yükü kısmen telafi eder. Detay gelir vergisi hesabı için /rehber/devren-alinan-isletmede-gelir-vergisi-nasil-odenir.

KDV ve stopaj beyannameleri aylık dönemler halinde verilir. 2026 takvimi:

• KDV-1 Beyannamesi: İlgili ayı takip eden ayın 28'ine kadar verilir ve 28'ine kadar ödenir. Örnek: Mart 2026 dönemine ait KDV beyannamesi 28 Nisan 2026'ya kadar.
• Muhtasar Beyanname (stopaj): İlgili ayı takip eden ayın 26'sına kadar verilir ve 26'sına kadar ödenir. Örnek: Mart 2026 muhtasarı 26 Nisan 2026'ya kadar.
• Damga Vergisi Beyannamesi: Damga vergisine tabi belge düzenleyen mükellefler bir ay içinde düzenledikleri belgelerin damga vergisini takip eden ayın 26'sına kadar beyan edip öderler. Sözleşme imzalandığı anda damga vergisi makbuzla da ödenebilir (çoğu zaman yapılır).
• KDV-2 (tevkifat): Standart KDV ile aynı süre. Tevkifat uygulanan alıcı tarafından.

Not: Tüm beyannameler GİB Dijital Vergi Dairesi (dijital.gib.gov.tr) üzerinden elektronik olarak verilir. Ödemeler banka + PTT + GİB online ödeme ile yapılabilir. Gecikme hâlinde gecikme zammı ve vergi ziyaı cezası uygulanır (VUK m.112, 341, 344).

Bu rehberde geçen kavramlar için sözlük girdilerimizden detaylı bilgi alabilirsiniz.

• KDV
• Stopaj
• Damga Vergisi
• Gelir Vergisi
• 2026 Gelir Vergisi Dilimleri
• Hava Parası
• Peştamallık
• Şerefiye
• Devir Sözleşmesi
• İşletme Devri

Devredin platformundaki güncel ilanları inceleyerek KDV + stopaj + damga yükünü de hesaba katarak toplam devir maliyetinizi planlayabilirsiniz.

Son Devren İlanlar

Pazarlık tavanınızı belirlerken aynı sektör ve konumdaki güncel emsalleri görmek faydalıdır.

Tüm Devren İlanlarını Gör

Öne Çıkan

₺8.300.000

Bostancı Kadıköy'de 190 m² Bahçeli Hazır Kafe Devren Kiralık

Bostancı Mh., Kadıköy, İstanbul

Detayları görün

DevredinÖne Çıkan

₺5.249.000

Maltepe Bağdat Caddesi'nde 9+1 Kadın Doğum Muayenehanesi ve Medikal Estetik Kliniği

Cevizli Mah., Maltepe, İstanbul

Detayları görün

₺15.000.000

Antalya Muratpaşa Tahılpazarı'nda 350 m² Franchise Dönerci, Full Donanımlı ve Aktif

Tahılpazarı Mh., Muratpaşa, Antalya

Detayları görün

₺6.500.000

Avcılar Denizköşkler'de İBB Sosyal Tesisleri Karşısı 160 m² Devren Tekel Market

Denizköşkler Mh., Avcılar, İstanbul

Detayları görün

₺1.250.000

İnönü Mh. Küçükçekmece'de 320 m², Tam Donanımlı Devren Ekmek Fırını

İnönü Mh., Küçükçekmece, İstanbul

Detayları görün

DevredinÖne Çıkan

₺17.990.000

8

Nişantaşı Teşvikiye'de 2 Katlı Hazır Kurulu Premium Güzellik Merkezi Devren Kiralık

Harbiye Mah., Şişli, İstanbul

Detayları görün

Aşağıdaki kaynaklar; rehberdeki her oran, tevkifat kuralı ve beyanname tarihi için dayanağı oluşturur. Bağlantılar yeni sekmede açılır ve takip edilmez (nofollow).

1. [1]3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu (m.1, 17, 29, 32) — Mevzuat Bilgi Sistemi
2. [2]7346 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (KDV Oranlarının Belirlenmesi — 10 Temmuz 2023) — TÜRMOB
3. [3]193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (m.94 — Stopaj) — Mevzuat Bilgi Sistemi
4. [4]488 sayılı Damga Vergisi Kanunu (m.14/2, ekli I ve II sayılı tablolar) — Mevzuat Bilgi Sistemi
5. [5]KDV Tevkifat Oranları 2026 — Uygulama, Tablo ve Detaylı Rehber — Müşavirler Kulübü
6. [6]KDV'de Kısmi Tevkifat Uygulamasında Tevkifat Oranları — Gelir İdaresi Başkanlığı
7. [7]Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği — Mevzuat Bilgi Sistemi
8. [8]Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği (Seri No: 71) — 2026 Yılı — orgTR.org
9. [9]2026 Damga Vergisi Oranları — Tüm Detaylar — MuhasebeTR
10. [10]2026 Tevkifat Sınırı Kaç TL? Güncel Rehber — Faturaport
11. [11]Gelir Vergisi Stopaj Oranları (GVK m.94) — İstanbul SMMMO
12. [12]Kira Stopaj Hesaplama 2026 — Mikro Yazılım
13. [13]Stopaj Nedir, Nasıl Hesaplanır — Multinet
14. [14]Vergi Sirküleri 2026/03 — 2026 Damga Vergisi Tutarları ve Uygulanacak Oranlar — Ventera Partners