İhtarname Nedir? Nasıl Gönderilir?

İhtarnamenin Hukuki Dayanağı

İhtarnameyi doğrudan düzenleyen özel bir kanun bulunmasa da, aşağıdaki yasal dayanaklar ihtarnamenin hukuki niteliğini ve sonuçlarını düzenler:

• 1512 sayılı Noterlik Kanunu m.60, 95, 98 ve Noterlik Kanunu Yönetmeliği m.98 vd. — noter ihtarnamesi formatı ve işleyişi.
• 7201 sayılı Tebligat Kanunu — ihtarnamenin tebliğ prosedürü.
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m.117-118-120 — temerrüt ve temerrüt faizi.
• TBK m.123 — süre verme ve aynen ifa veya fesih şıkları.
• 4857 sayılı İş Kanunu m.18-25 — iş sözleşmesi feshinde ihtar.
• İİK m.269, 152 — kira ihtarnamesi ve kambiyo takiplerinde ihtar.

Noterlik Kanunu Yönetmeliği m.98 tanımı merkezi önemdedir:

> "Her türlü hukuki işlemlerde muhatabına kanun, sözleşme, örf ve adetten doğan hak ve isteklerin yazılı şekilde bildirilmesi veya haber verilmesi için yapılan işlemlere ihtarname-ihbarname denir."

İhtarnamenin Hukuki Fonksiyonları

İhtarname, hukuki süreçte birkaç kritik fonksiyonu yerine getirir:

1) Temerrüde Düşürme (TBK m.117)

TBK m.117/1 şöyledir:

> "Muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer."

Borç vadesinde ödenmemişse, alacaklının ihtar çekmesi halinde borçlu resmen temerrüde düşer ve TBK m.118'den itibaren gecikme tazminatı veya temerrüt faizi işlemeye başlar. Ancak TBK m.117/2'de sayılan istisnai hallerde ihtar gerekmez: vade kararlaştırılmış ve taraflar bu tarihin geçmesi halinde temerrüdün kendiliğinden doğacağını kararlaştırmışsa, vadenin gelmesi temerrüt için yeterlidir.

2) Süre Tanıma (Mehil Verme)

Bazı sözleşmelerde ifa anında borcun ifası için ek süre (mehil) tanımak gerekir. TBK m.123, karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde borçluya münasip bir süre tanınmasını ister. İhtarname, bu sürenin başlangıç noktasını belgeler.

3) Hak Düşürücü Sürelerde Delil

Bazı haklar belirli bir süre içinde kullanılmalıdır. Örneğin İK m.26 kapsamında iş sözleşmesinin haklı nedenle feshi 6 iş günü içinde yapılmalıdır. İhtarname, bu süre içerisinde iradenin ortaya konduğunu ispatlar.

4) Zamanaşımını Kesme

İhtarname tek başına zamanaşımını kesmez (TBK m.154'te sayılan sebepler arasında yoktur), ancak borçlunun ihtarnameye cevaben borcu kabul etmesi borç ikrarı sayılır ve zamanaşımı kesilir.

5) Tahliye / Fesih Belgesi

İş sözleşmesi, kira sözleşmesi veya diğer sürekli borç ilişkilerinin sona erdirilmesi için ihtarname, feshin gerekçeli ve delillendirilmiş biçimde bildirilmesini sağlar.

Kira Hukukunda İhtarname

Kira hukukunda ihtarname kritik önemdedir ve birkaç farklı fonksiyonda kullanılır:

a) TBK m.315 — Kira Bedelini Ödememe

Kiracı kira bedelini zamanında ödemezse, kiraya veren yazılı ihtar ile kiracıya süre tanıyarak ödeme yapmasını ister:

• Konut ve çatılı işyeri kiraları: En az 30 gün süre (6 günden kısa süreli kiralarda 6 gün).
• Diğer kiralar: En az 10 gün süre.

Süre içinde ödeme yapılmazsa, kira sözleşmesi kiraya veren tarafından feshedilebilir.

b) İİK m.269 — Kiralananın İcra Yoluyla Tahliyesi

Kira bedelini ödemeyen kiracıya karşı kiraya veren, doğrudan icra dairesine başvurarak temerrüt nedeniyle tahliye takibi başlatabilir. Ödeme emriyle birlikte tahliye ihtarı tebliğ edilir. 30 gün (konut/çatılı işyeri) veya 10 gün (diğer) içinde ödeme yapılmazsa, icra mahkemesinden tahliye kararı istenir.

c) TBK m.352/2 — İki Haklı İhtar

Kiracının bir kira yılı içinde kira bedelini ödememesi nedeniyle kendisine iki haklı ihtar çekilmişse, kiraya veren kira yılının bitiminden başlayarak bir ay içinde dava yoluyla tahliye talep edebilir. İki ayrı kira ayına ilişkin iki ayrı ihtar olmalıdır; aynı ayın iki kez ihtar edilmesi yeterli sayılmaz. Yargıtay içtihadı, icra takibi yoluyla gönderilen ödeme emrini de haklı ihtar kabul eder.

Noter İhtarnamesi Düzenleme Aşamaları

Noter ihtarnamesi 1512 sayılı Noterlik Kanunu ve Noterlik Kanunu Yönetmeliği m.98 vd. uyarınca düzenlenir:

1. Hazırlık aşaması: İhtar sahibi, ihtarın konusu, muhataba ne talep edildiği ve hukuki dayanağı içeren bir metni hazırlar veya noterden hazırlanmasını ister.
2. Noter başvurusu: Notere gidilir ve muhatabın kimlik ve adres bilgileri teslim edilir.
3. Düzenleme: Noter ihtarnameyi düzenler; başlığı "İhtarname", tarihi, sıra numarası (yevmiye), taraf bilgileri ve talep metnini içerir.
4. İmza ve tasdik: İhtar sahibi noter huzurunda imzasını atar; noter mührü ve imzası eklenir.
5. Tebligat: Noter, ihtarnamenin bir nüshasını PTT aracılığıyla muhatabın adresine gönderir. Tebligat Kanunu hükümleri uygulanır.
6. Tebliğ şerhi: Muhataba tebliğ edildikten sonra PTT tebligat evrakı notere geri döner; noter dosyasına konur.

Tebligat Süreci ve Süreleri

İhtarnamenin etkisi, muhataba tebliğ edildiği andan itibaren doğar. Tebligat süreleri:

• PTT standart tebligat: 3-7 iş günü (şehir içi), 7-15 iş günü (şehirlerarası).
• APS (ekspres): 1-2 iş günü.
• Tebligat Kanunu m.21 — muhatap adreste bulunamazsa veya kabul etmezse, tebligat mahalle muhtarlığına bırakılır ve ilan yapılır; 7 gün sonra tebliğ edilmiş sayılır.
• Tebligat Kanunu m.35 — adres değişikliği bildirilmemişse, önceki adrese yapılan tebligat geçerli sayılır.

Tebligatın usulsüzlüğü iddiası ayrı bir dava konusudur ve ihtarın hüküm doğurup doğurmadığı değerlendirilirken birincil incelemeye tabidir.

KEP ile İhtarname Gönderimi

6102 sayılı TTK m.18/3 uyarınca tacirler arasında Kayıtlı Elektronik Posta (KEP) aracılığıyla yapılan ihtarname, noter ihtarnamesi ile eşdeğer hukuki kuvvete sahiptir. Şartları:

• Her iki tarafın da KEP adresine sahip olması.
• Gönderi güvenli elektronik imza ile imzalanmış olmalıdır.
• KEP hizmet sağlayıcısı BTK yetkilendirmesine sahip olmalı.

KEP ihtarnamesi özellikle ticari ilişkilerde zaman ve maliyet avantajı sağlar.

İhtarname Ücretleri — 2026 Tarifesi

Türkiye Noterler Birliği 2026 tarifesine göre:

• Temel ihtarname ücreti: 1.350,58 TL (tek sayfa, basit içerik).
• İçerikli ve uzun ihtarnameler: 3.000-14.393,00 TL arası (sayfa, ek belge, karmaşık içeriğe göre).
• Tebligat (PTT iadeli taahhütlü): 50-150 TL (mesafeye göre).
• Yazı ücreti (sayfa başına): 80,68 TL.
• Harç ve damga vergisi: Ayrıca eklenir.

Basit bir "kira bedeli ödeme ihtarı" ortalama 1.500-2.500 TL civarındadır; geniş içerikli "iş sözleşmesi fesih ihtarı" 5.000 TL'yi aşabilir.

İhtarnameye Cevap ve Cevabi İhtarname

Muhatap, ihtarnameyi aldığında yanıt vermek zorunda değildir; ancak bazı durumlarda yanıt vermek stratejik açıdan önemlidir:

• Talebin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu bildirmek için.
• Borç iddiasının reddedildiğini resmi olarak kaydetmek için.
• Karşı taleplerini sunmak için.

Cevabi ihtarname de aynı şekilde noter aracılığıyla düzenlenir ve karşı tarafa tebliğ edilir. Uygulamada cevap süresi sözleşmeye veya ihtarname metnine göre değişir (tipik olarak 7-30 gün).

Sık Sorulan Sorular

İhtarname olmadan dava açılabilir mi? Çoğu dava için ihtarname zorunlu değildir. Ancak bazı davalar ihtarname şartı taşır: TBK m.117 temerrüt kaynaklı talepler (faiz, tazminat), TBK m.352/2 iki haklı ihtar kaynaklı tahliye davası, iş sözleşmesi haklı nedenle fesih davaları gibi. Ayrıca sözleşmede "dava açmadan önce ihtar çekilmesi şarttır" hükmü varsa bu şart yerine getirilmelidir. Aksi halde dava reddedilir veya hak düşer.

Noter ihtarnamesi ile iadeli taahhütlü mektup arasında fark var mı? Büyük fark vardır. PTT iadeli taahhütlü sadece zarf/paket tebligatını ispat eder; zarf içindeki metin ispatlanamaz. Noter ihtarnamesi ise içeriği, tarihi, imzayı ve tebligatı birlikte tespit eder. Dava aşamasında noter ihtarnamesi kesin delil kuvvetinde olup, iadeli taahhütlü mektubun ispat gücü çok daha zayıftır. Önemli ihtarlarda noter tercih edilmelidir.

İhtarname muhataba ulaşmazsa ne olur? Tebligat Kanunu m.21 ve m.35 hükümleri uygulanır. Muhatap adreste bulunamaz veya kabul etmezse, mahalle muhtarlığına bırakılır ve adres kapısına ilan yapılır. 7 gün sonra tebliğ edilmiş sayılır. Muhatabın adresi değişmiş ama bildirim yapılmamışsa, eski adrese yapılan tebligat da geçerli sayılır (m.35). Muhatabın tanındığı ancak ulaşılamadığı durumlarda ilanen tebligat (m.28) yoluna başvurulabilir.

İhtarname süresi ne zaman başlar? İhtarname sürelerinin başlangıç tarihi, muhataba tebliğ edildiği tarihtir; noter düzenleme tarihi değildir. Örneğin 30 günlük kira ödeme süresi ihtarnamenin kiracıya tebliğ edildiği günden itibaren işlemeye başlar. Bu nedenle ihtarname çekerken muhatabın doğru adresinin tespiti büyük önem taşır. Tebligat usulsüz ise süre başlamamış sayılır.

İhtarname örneği noter tarafından mı hazırlanır? Noterler ihtarname metnini hazırlayabilir, ancak çoğu noter avukat metni hazırladıysa sadece imza tasdiği ile işlemi görür. Avukat tarafından hazırlanan ihtarname, hukuki dayanak ve talepler bakımından daha güçlü olur. Avukatsız ihtarname de geçerlidir; ancak içerik eksikliği veya hukuki yanlışlık nedeniyle sonuç doğurmayabilir.

WhatsApp veya e-mail ile ihtar geçerli mi? Tacirler arası KEP dışında, WhatsApp/e-mail ile gönderilen bildirimler TTK m.18/3 kapsamına girmez. Yargıtay içtihadında zaman zaman bunların temerrüt için yeterli sayıldığı kararlar olsa da, ispat ve hukuki kuvvet bakımından noter ihtarnamesi çok daha güvenli ve güçlüdür. Özellikle tahliye ihtarı, iş sözleşmesi fesih ihtarı, kambiyo senedi gibi kritik işlemlerde noter tercih edilmelidir.

İhtarnameye itiraz nasıl yapılır? İhtarnameye karşı iki ana yöntem kullanılır: (1) Cevabi ihtarname göndererek iddianın reddedildiğini resmi olarak belgelemek. (2) Menfi tespit davası açarak mahkeme kararı ile borcun bulunmadığını tespit ettirmek. Kira tahliye ihtarında ise kiracı borcu 30 gün içinde öder veya icra mahkemesinde ödemenin yapıldığı defi ile başvurabilir. İhtarnameye yanıt vermek zorunlu değildir; ancak sessiz kalmak zımni kabul sayılmaz.