Kâr Marjı Hesaplama 2026 — Brüt, Net ve Markup

Satış fiyatı, maliyet ve işletme giderlerinden brüt marj, net marj ve markup hesabı. Devren işletme değerlemesinde veya fiyatlama kararlarında sektörel ortalamalarla karşılaştırma referansı.

Son Güncelleme:

Brüt marj satış bazlı; markup ise maliyet üzerine eklenen kâr oranıdır.

Ürün veya işletme için toplam satış tutarı (KDV hariç).

Satılan malın maliyeti (SMM); hammadde, ambalaj, birim üretim.

Sonucum

Brüt Kâr₺50
Brüt Marj33,33%
Markup50,00%
Brüt/Net/Markup standart muhasebe formülleri — referans: NYU Stern endüstri marjları

Hesaplama Örneği

Senaryo: Satış fiyatı 150 TL, birim maliyet 100 TL olan bir üründe brüt kâr 50 TL, brüt marj %33,33, markup %50'dir. Aynı üründe birim başına 30 TL işletme gideri düşülürse net kâr 20 TL, net marj ise %13,33 olur.

  1. Brüt kâr: 150100 = 50 TL
  2. Brüt marj: 50 / 150 %33.33
  3. Markup: 50 / 100 = %50
  4. Net kâr (20% birim-başı işletme gideri): 150100 − 30 = 20 TL; net marj ≈ %13.33

Kâr Marjı Nasıl Hesaplanır?

Kâr marjı; bir işletmenin satışlarından ne kadarının kâr olarak kaldığını gösteren temel finansal orandır. Üç ana yöntem kullanılır: brüt marj, net marj ve markup.

Brüt Marj = (Gelir − SMM) / Gelir
Net Marj = (Gelir − SMM − Giderler) / Gelir
Markup = (Satış Fiyatı − Maliyet) / Maliyet

Brüt marj ürün bazlı fiyatlama verimliliğini, net marj işletmenin toplam kârlılığını ölçer. Markup ise maliyet üzerine eklenen kâr oranıdır; perakendede fiyatlama kararlarının pratik dili budur. Aynı üründe %50 markup ≈ %33 brüt marjdır — ikisi birbirinden farklı kavramdır ve karıştırılmamalıdır.

Sektörel Brüt Marj Referansları

Aşağıdaki tablo sektörel brüt marj bandlarını gösterir. Bu rakamlar NYU Stern/Damodaran endüstri marj veritabanı, Deloitte perakende raporları ve IBISWorld sektörel profitability benchmark'larına dayanır ve yalnızca referans amaçlıdır. Gerçek marjınız lokasyon, konsept ve gider yapısına göre bu bantlardan saparak değişir.

SektörBrüt Marj BandıNot
Kafe / Kahve Dükkânı%15–%25Özellikle kahve satışında brüt marj yüksektir; ama kira ve personel yüksekliği net marjı aşağı çeker.
Restoran (Fast Food Dışı)%10–%18Malzeme maliyetleri %30-35 bandında seyreder; net marj %5-10 arasıdır.
Market / Bakkal%3–%10Düşük marj, yüksek ciro iş modelidir. Hızlı stok devri kritiktir.
Butik Perakende / Giyim%30–%50Markup oldukça yüksek olabilir; indirim dönemleri ve stok dönüş hızı kârı belirler.
Berber / Kuaför%40–%60Personel emek yoğun; brüt yüksek gözükse de personel maliyetleri net marjı baskılar.
Eczane%15–%25Fiyatlandırma büyük ölçüde düzenlenmiş; ek ürünlerde (OTC, kozmetik) marj yükselir.
E-Ticaret (Genel)%20–%40Kargo, iade ve platform komisyonları sonrası net marj %5-12 bandındadır.

Sık Sorulan Sorular

İlgili Hesaplayıcılar

Kaynaklar

  1. [1]Investopedia — Gross Margin
  2. [2]Investopedia — Markup vs. Margin
  3. [3]Corporate Finance Institute — Gross Profit Margin Ratio
  4. [4]NYU Stern — Aswath Damodaran Industry Margin Database (perakende ve gıda verileri)
  5. [5]Deloitte — Global Powers of Retailing 2025 (Perakende marjları)
  6. [6]IBISWorld — Coffee & Snack Shops industry profitability benchmarks
  7. [7]MuhasebeTR — Brüt ve Net Kâr Hesaplama Rehberi
  8. [8]KOSGEB — İşletme Finansal Analiz Rehberi