Başabaş Noktası Hesaplama 2026 — Break-Even Analizi

Aylık sabit maliyetler, birim satış fiyatı ve birim değişken maliyetten başabaş birim ve ciro hesabı. Devren işletme alımından franchise kararına kadar her yatırımda pazarlık tavanınızı belirlemenize yardımcı olur.

Son Güncelleme:

Kira, personel, sigorta, muhasebe gibi satış hacminden bağımsız sabit giderler.

İsteğe bağlı: Hedef kârı yazarsanız hedef-kârlı başabaş satış da hesaplanır.

İsteğe bağlı: Beklenen satışı yazarsanız güvenlik marjı hesaplanır.

Sonucum

Birim Katkı Payı₺110

%73,33

Başabaş Birim (Aylık)910 birim
Başabaş Ciro (Aylık)₺136.500
Günlük Hedef Satış (30 gün)31 birim
Break-even formülü: Sabit Maliyet / (Fiyat − Değişken Maliyet)

Hesaplama Örneği

Senaryo: Aylık 100.000 TL sabit maliyetli bir kafede kahvenin satış fiyatı 150 TL, birim değişken maliyeti 40 TL olsun. Katkı payı 110 TL, başabaş birim 909 kahve/ay yani günde ~30 kahvedir. Günde 30 kahveyi geçtiğiniz andan itibaren işletme kâr üretmeye başlar.

  1. Katkı payı: 15040 = 110 TL / birim
  2. Başabaş birim: 100.000 / 110 909 birim / ay
  3. Başabaş ciro: 909 × 150 = 136.350 TL / ay
  4. Günlük hedef satış (30 gün): 909 / 30 30 birim / gün

Başabaş Noktası Nasıl Hesaplanır?

Başabaş noktası, toplam gelirin toplam maliyete eşit olduğu satış düzeyidir. Bu noktanın üzerindeki her satış kâr, altındaki her satış ise zarar doğurur. Hesaplamanın kalbi katkı payı(contribution margin) kavramıdır: bir birim satıştan gelen fiyatın, o birimin değişken maliyetini düştükten sonra sabit maliyetleri karşılamak üzere "katkı" olarak kalan kısmıdır.

Katkı Payı = Birim Fiyat − Birim Değişken Maliyet
Başabaş Birim = Sabit Maliyetler / Katkı Payı
Başabaş Ciro = Başabaş Birim × Birim Fiyat

Hedef kârlı başabaşta payak (Sabit Maliyet + Hedef Kâr) kullanılır. Güvenlik marjı ise beklenen satıştan başabaş satışın çıkarılmasıyla bulunur; oransal olarak ifade edildiğinde işletmenin ne kadar düşüşe dayanıklı olduğunu gösterir.

Başabaş Analizinde Tipik Parametreler

Aşağıdaki tipik parametreler, küçük ölçekli işletmelerin (kafe, restoran, market, butik perakende) başabaş analizinde en sık karşılaştığı kalemlerdir. Rakamlar işletmeden işletmeye değişir; kendi muhasebe verinizi kullanarak analizi özelleştirmeniz önerilir.

KalemÖrnekTip
Kira30.000 TL / aySabit
Personel maaşları40.000 TL / aySabit
Elektrik-su-doğalgaz12.000 TL / ayYarı-değişken
Hammadde / stok40 TL / kahveDeğişken
Kart komisyonu%1,5–%2 (ciroya bağlı)Değişken

Sık Sorulan Sorular

İlgili Hesaplayıcılar

Kaynaklar

  1. [1]Investopedia — Break-Even Analysis
  2. [2]AccountingTools — The Break-Even Analysis Formula
  3. [3]Corporate Finance Institute — Break-Even Point (BEP)
  4. [4]Harvard Business Review — How to Calculate Your Break-Even Point
  5. [5]KOSGEB — Küçük İşletmeler İçin Finansal Planlama Rehberi
  6. [6]MuhasebeTR — Başabaş Noktası Analizi ve İşletme Kararları
  7. [7]Türkiye Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler Vakfı — Yeni Girişim Başabaş Analizi