Devren Kiralık vs Devren Satılık: Hangisi Daha İyi?
Giriş
Devredin platformu gibi emlak + işletme pazaryerlerinde iki ana kategori göreceksiniz: devren kiralık ve devren satılık. Bu ikisi çoğu zaman aynı kategori altında toplandığı için girişimciler farkları net bilmeden ilana yönelir. Ancak iki ürün; yatırımın niteliği, sermaye yapısı, risk profili ve exit stratejisi açısından çok farklı kararlar gerektirir.
Bu rehber; iki ürünü yedi boyutta karşılaştırır, beş tipik yatırımcı profili için optimal seçimi gösterir. Kararınızı vermeden önce /rehber/devren-kiralik-vs-franchise-vs-sifirdan-acma-karar-matrisi rehberimizi ve /rehber/devren-alim-icin-kredi-finansman-rehberi finansman rehberimizi incelemenizi öneririz.
Devren Kiralık ile Devren Satılık Arasındaki Fark Nedir?
Devren kiralıkta kiracılık hakkı + işletme (hava parası, demirbaş, stok) devredilir; mülk sahibine ait olmaya devam eder ve TBK m.323 yazılı rıza gerekir. Devren satılıkta mülk + işletme birlikte el değiştirir. Başlangıç sermayesi devren kiralıkta 200.000-5.000.000 TL, devren satılıkta 1.500.000-15.000.000 TL+ bandındadır. Devren kiralık 1-3 yıl ufku, devren satılık 10+ yıl yatırım ufkuna uygundur.
Devren Kiralık
Devren kiralık, bir işletmenin — kafe, restoran, market, kuaför, dükkan, depo, ofis — kira ilişkisi devam edecek şekilde devralınmasıdır. Alıcı; işletmenin hava parası (soyut değer), demirbaşları ve stokunu satın alır; gayrimenkulun mülkiyeti kiraya verende kalır. Alıcı artık yeni kiracıdır — aylık kirayı öder, depozito yeniden oluşturur (eski kiracınınki iade edilir), kira sözleşmesini devralır veya yeni imzalar (TBK m.323 uyarınca kiraya verenin yazılı rızası şarttır).
Devren Satılık
Devren satılık ise işletme + çoğunlukla gayrimenkul mülkiyetinin birlikte devralınmasıdır. Alıcı; işletmenin tüm soyut ve somut varlıklarını (müşteri portföyü, hava parası, demirbaş, stok) artı gayrimenkulu satın alır ve tapu devri de yapılır. Bu durumda alıcı hem işletme sahibi hem mülk sahibi olur; kiracı-kiraya veren ilişkisi kalmaz. Harçlar Kanunu uyarınca satış bedeli üzerinden tapu harcı (tipik %4 — alıcı+satıcı toplam) doğar.
"Kiracı, kiraya verenin yazılı rızasını almadıkça, kira ilişkisini başkasına devredemez. Kiraya veren, işyeri kiralarında, haklı sebep olmadıkça bu rızayı vermekten kaçınamaz."
Temel Fark
Devren kiralıkta kiracı belirli bir süre için mülkü kullanırken, devren satılıkta mülkün mülkiyeti kalıcı olarak devredilir. Kısa vadeli kullanım için devren kiralık, uzun vadeli yatırım için devren satılık tercih edilir. Bu temel fark; tüm ekonomik sonuçların başlangıç noktasıdır.
Devren Kiralık ve Satılık İçin Başlangıç Sermayesi Ne Kadar?
Devren kiralıkta başlangıç sermayesi 200.000-5.000.000 TL (hava parası + demirbaş + stok + devir masrafı). Devren satılıkta 1.500.000-15.000.000 TL+ (mülk + işletme bedeli). Devren kiralıkta KOSGEB 2 milyon TL + esnaf kefalet 1 milyon TL kombinasyonu alımı karşılar; devren satılıkta ipotekli konut/ticari kredi 3-10 milyon TL bandında 10-20 yıl vade ile kullanılır — faiz daha yüksek, teminat mülktür.
Devren Kiralık
Tipik aralık: 200.000 TL - 5.000.000 TL. Hava parası + demirbaş + stok + devir masrafı (damga vergisi, tescil, ruhsat). Bu tutar işletmenin türüne, lokasyonuna ve mevcut ciro/kâr seviyesine göre büyük ölçüde değişir. Küçük bir mahalle bakkalı 200-400 bin TL; merkezi bir kafe 1-2 milyon TL; orta ölçekli bir restoran 2-5 milyon TL bandında devralınabilir.
Devren Satılık
Tipik aralık: 1.500.000 TL - 15.000.000 TL+. Mülk bedeli + işletme bedeli (hava parası + demirbaş + stok). Mülk bedeli şehir ve lokasyon bazlı ciddi farklılıklar gösterir; İstanbul merkezde 60 m² küçük dükkan 2-4 milyon TL, Anadolu şehirlerinde aynı ölçüler 800 bin - 1,5 milyon TL bandında olabilir. İşletme bedeli ile birlikte toplam sermaye ihtiyacı devren kiralıktan 2-5 kat fazladır.
Finansman Açısından
Devren kiralıkta; KOSGEB Girişimci Destek Programı (2 milyon TL), esnaf kefalet kredisi (1 milyon TL) ve öz sermaye kombinasyonu çoğu alımı karşılar. Devren satılıkta; ipotekli konut/ticari kredi (mülk teminatı ile) 3-10 milyon TL bandında kredi alınabilir ama vade 10-20 yıla uzar ve faiz daha yüksek olur. Detay için /rehber/devren-alim-icin-kredi-finansman-rehberi.
Aylık Maliyet: Kira mı Kredi Taksidi mi Daha Avantajlı?
Devren kiralıkta aylık kira TBK m.344 uyarınca 12 aylık TÜFE ortalaması ile sınırlı artırılır. Devren satılıkta aylık kredi taksidi = anapara + faiz. Örn. 3 milyon TL × 120 ay × %2,5 aylık faiz ≈ 75.000 TL/ay. 10 yıllık toplam: kira 7-8 milyon TL (mülk sizin değil) vs satılık 6-7 milyon TL kredi ödemesi (mülk sizin + değer artışı %100-300). Uzun vadede satılık daha avantajlıdır ancak ilk yıl likidite yükü ağırdır.
Devren Kiralık — Aylık Kira
Aylık kira; mevcut sözleşmenin koşullarına göre devam eder veya kiraya verenin yeni sözleşme dayatmasıyla güncellenir. TBK m.344 uyarınca işyeri kira artışı her yıl bir önceki kira yılında gerçekleşen 12 aylık TÜFE ortalamasını geçemez (emredici sınır). Ancak kira sözleşmesi devri veya yenilenmesi sırasında kiraya veren çoğu zaman piyasa değerine yaklaşmak için ek artış ister. Hesaplama için /rehber/hava-parasini-belirleyen-faktorler-nelerdir.
Devren Satılık — Aylık Kredi Taksiti
Mülk alımında kullanılan kredi için aylık taksit = anapara + faiz. Örnek: 3 milyon TL konut kredisi, 120 ay vadeli, %2,5 aylık faizle aylık taksit yaklaşık 75.000 TL civarıdır. Bu tutar başlangıçta yüksek gelir ama ödemelerin büyük bir kısmı anapara azalmasına gider; 20 yıl sonunda mülk sahibi olursunuz. Kira ödemesi ise tamamı gider; geriye mülk kalmaz.
10 Yıllık Karşılaştırma Örneği
Devren kiralık: Aylık 40 bin TL kira × 12 × 10 = 4,8 milyon TL kira + her yıl TÜFE artışı ≈ toplam 7-8 milyon TL. 10 yıl sonunda mülk sizin değil. Devren satılık: 3 milyon TL kredi × ~2% ortalama aylık faiz × 120 ay ≈ toplam 6-7 milyon TL ödeme; 10 yıl sonunda mülk sizin ve değer artışı (tipik %100-300) nominal servet kazandırır.
Yatırım Ufku Açısından Hangi Seçenek Uygun?
Devren kiralık 1-3 yıl test dönemi için uygundur; uyum sağlanmayan sektörden çıkmak kolaydır (TBK m.323 rıza dışında sözleşme devri). Devren satılık 10+ yıl yatırım ufkuna uygundur; mülkün değer artışı (tipik %100-300) nominal servet sağlar. Devren kiralıkta başarısızlık durumunda kaybedilen hava parasıdır; devren satılıkta mülk kaldığı için kayıp sınırlıdır — ama likidite riski yüksektir.
Devren Kiralık: 1-3 Yıl Test Dönemi
Devren kiralık; kısa vadeli bir işletmeyi test etmek isteyenlere uygundur. Sektöre uyum sağlayamama, lokasyonun çalışmaması, kişisel planlardaki değişiklikler durumunda işletmeyi yeniden devretmek görece kolaydır. Yatırım ufku tipik olarak 1-3 yıl; başarı halinde uzatma, başarısızlık halinde çıkış.
Devren Satılık: 5-10 Yıl Uzun Vadeli Yatırım
Devren satılık; uzun vadeli yatırım ve mülk ekonomisi yapmak isteyenlere yöneliktir. Mülkün 10 yıl içinde değer artışı (Türkiye'de tipik olarak enflasyon üstü nominal %100-300) yatırımın en büyük getiri kaynağı olabilir. Yatırım ufku 5-10 yıl ve üzeri; kısa vadede çıkış yapmak hem yüksek işlem maliyeti (tapu harçları + komisyon) hem de kredi erken kapama komisyonu nedeniyle dezavantajlı olur.
Risk Profili: Devren Kiralık mı Satılık mı Daha Riskli?
Devren kiralıkta üç temel risk: kira artışı (TBK m.344 üstü talep), kiraya verenin sözleşme yenilememesi (10+1 yıl şartı), hava parasının kayıp yaşanması. Devren satılıkta riskler: kredi faiz artışı, mülk değerinin düşmesi (ekonomik kriz), likidite azalması ve uzun vadeli kredi yükümlülüğü. Hava parasının geri alınması davası TBK m.313 kapsamında her iki durumda da mümkündür ama kiralıkta daha uzun/zordur.
Devren Kiralık Riskleri
- Kira uzatmama: Kiraya veren çeşitli nedenlerle (kendi kullanım ihtiyacı, akraba ihtiyacı, yeniden inşa) kira sözleşmesini uzatmayabilir. Bu durumda alıcının ödediği hava parası karşılıksız kalır.
- Orantısız kira artışları: Sözleşme yenilenirken kiraya veren yasal sınırları aşan artış ister; sulh hukuk mahkemesinde süreç yıllar alabilir.
- Devir onayı: TBK m.323'e göre kira sözleşmesi devri kiraya verenin yazılı rızasına bağlıdır. Rıza vermese ve haklı sebep ileri sürse süreç dava ile uzar.
- Hava parası kaybı: Ödenen hava parası iade edilmez; işletme başarısız olursa veya kiralama sona ererse tamamen kaybedilir.
Devren Satılık Riskleri
- Mülk değer kaybı: Ekonomik daralma, bölgesel gerileme veya yanlış lokasyon seçimi mülkün nominal değerini düşürebilir. 2018-2020 dönemi Türkiye'de örneklerdir.
- Likidite düşüklüğü: Mülk hızlı satılamaz; satışı 6-18 ay alır. Acil çıkış gerektiğinde zararlı fiyata satmak zorunluluğu doğar.
- Kredi yükü: Mülkün alındığı krediyle ödendiyse, faiz oranının artması aylık maliyeti yükseltir (değişken faizli kredilerde). Gelir durumuna göre kredi taksiti riskleri tetikler.
- İşletme ve mülk çifte riski: Hem işletme hem mülk aynı kişinin portföyünde olur; biri batarsa diğeri de zarar görür (işletme bakımsızlığı mülkün değerini azaltabilir).
Çıkış Stratejisi: Hangi Seçenekte Devir/Satış Daha Kolay?
Devren kiralıkta çıkış, yeni bir alıcıya devir ile gerçekleşir — TBK m.323 yazılı rıza ve işletme bedelinin (hava parası + demirbaş + stok) pazarlığı ile 1-3 ayda tamamlanır. Devren satılıkta çıkış mülk satışıyla gerçekleşir; likidite azdır, emlak piyasa koşullarına bağlı 6-18 ay sürer. Kiralıkta hava parası korunması zor; satılıkta mülk değer artışı kazanılmış servet olarak kalır.
Devren Kiralık Çıkışı
Görece basit ve hızlıdır. Bir sonraki alıcıya işletmeyi devretmek yeterlidir. Kiraya verenin rızası bir kez daha alınmalıdır ama ilk alımda bu süreç yaşandığı için ilişkisel altyapı mevcut. Hava parası müzakeresi alıcı ile satıcı arasında netleşir; demirbaş ve stok aynı şekilde el değiştirir. Tipik çıkış süresi 2-6 ay.
Devren Satılık Çıkışı
İki ayrı işlem gerektirir: (1) mülk satışı ve tapu devri + (2) işletme devri. İki işlem ayrı ayrı alıcılara yapılabilir veya tek pakette (mülk + işletme) ile tek alıcıya devredilebilir. Tipik çıkış süresi 6-18 ay. Mülk piyasası soğuksa bu süre uzayabilir. Tapu devrinde alıcı+satıcı toplam %4 tapu harcı öder; ayrıca emlakçı komisyonu (genelde satış bedelinin %2-4'ü alıcı+satıcı toplam). Detay için emlakçı komisyonu sözlük girdimiz.
Vergi Farkları: KDV/Stopaj/Damga Hangisinde Daha Yüksek?
Devren kiralıkta: KDV %20 (hava parası+demirbaş+stok üzerinden, indirilebilir), damga vergisi binde 9,48, işyeri kira stopajı %20 (GVK m.94/5), peştamallık VUK m.282 kapsamında 5 yıl itfa edilir. Devren satılıkta ek olarak: tapu harcı (%4), taşınmaz devrinde KDV K. m.17/4-r istisna şartları, aylık kira yerine kredi faizi gider yazımı (VUK). İki yıldan uzun iştirak hisseleri satışı KDV K. m.17/4-g kapsamında istisnadır.
Devren Kiralık Vergisi
- Hava parası / peştamallık: KDV Kanunu m.1 uyarınca %20 KDV'ye tabidir; fatura edilir. Alıcı VUK m.282 uyarınca 5 yılda eşit taksitlerle gider olarak itfa eder.
- Demirbaş: %20 KDV + alıcı aktifleştirip amortisman ayırır.
- Stok: %10 veya %20 KDV (sektöre göre); alıcı ticari mal olarak envanter kaydeder.
- Damga vergisi: Devir sözleşmesi binde 9,48 (2026 oranı; üst sınır 29.115.961,10 TL).
- Kira gelirinin vergisi: Devreden ile ilgisiz; yeni kiracı (alıcı) normal kira ödemelerini yapar ve gider yazar.
Devren Satılık Vergisi
- Tapu harcı: Harçlar Kanunu (4) sayılı tarife. Satış bedeli üzerinden %4 (alıcı+satıcı toplam); bölgesel düzenlemelere göre değişebilir. 2026'da tadilatlar için tapu dairesinden teyit alın.
- Mülkün KDV'si: Ticari taşınmaz satışında satıcı mükellef ise %20 KDV (bazı durumlarda %10 veya %1). Konut satışları istisna olabilir (KDV K. m.17/4-r — iki yıldan fazla aktifte bulunan taşınmaz). Mali müşavirle teyit edilmeli.
- Değer artış kazancı (GVK Mük. m.80): Satıcı gerçek kişi ise 5 yıldan kısa süre ile elinde tuttuğu mülkün satışından doğan değer artış kazancı gelir vergisine tabidir. 5 yıldan uzun ise istisna. Ticari taşınmaz aktif duran varlık olarak satılırsa kurumlar vergisi açısından farklı rejim uygulanır.
- İşletme kısmı: Devren kiralıktakiyle aynı vergilendirme uygulanır (hava parası + demirbaş + stok).
- Damga vergisi: Devir sözleşmesi binde 9,48; üst sınır 29.115.961,10 TL.
Detaylı KDV ve stopaj rehberi için /rehber/devren-islemlerde-kdv-ve-stopaj-2026 rehberimize bakın.
Hangi Profil Devren Kiralık Hangisi Satılık Tercih Etmeli?
Devren kiralık uygun profiller: ilk kez işletme sahibi olmak isteyenler (1-3 yıl test), düşük sermayeli girişimciler (200.000-1.500.000 TL), sektörü denemek isteyenler, 29 yaş altı genç girişimciler (GVK m.20 istisnası + KOSGEB +150.000 TL). Devren satılık uygun profiller: 10+ yıl yatırım yapabilenler, 1.500.000 TL+ öz sermayeli yatırımcılar, mülk değer artışından yararlanmak isteyenler, mevcut işletmesini büyütmek isteyen deneyimli esnaf.
Tek bir "daha iyi" yoktur; karar yatırımcının profiline, sermayesine ve hedeflerine bağlıdır. İşte beş tipik profile özel öneriler:
Profil 1: Dar Sermayeli Yeni Girişimci
Sermaye: 500.000-1.500.000 TL. Henüz sektöre girmemiş, test aşamasında. Öneri: Devren kiralık. Düşük sermaye eşiğinde sektörü test etme şansı. Başarılı olursa büyür ve 3-5 yıl sonra devren satılığa geçebilir. Başarısız olursa hava parasının bir kısmını yeniden devrederek çıkış yapar.
Profil 2: Uzun Vadeli Yatırımcı
Sermaye: 5.000.000+ TL, 10 yıl yatırım ufku. Mülk + işletme gelir + mülk değer artışını hedefler. Öneri: Devren satılık. Uzun vadede mülk değer artışı ana getiri kalemi olur. Kredi kullanılırsa da uzun vadeli (15-20 yıl) tercih edilmeli.
Profil 3: Pasif Gelir Arayan Yatırımcı
Sermaye: 3.000.000+ TL. Hastanede / şirkette tam zamanlı çalışan, sahada olamayan. Öneri: Devren satılık (mülk + kiracı). Mülkü alıp işletmeyi bir profesyonel müdüre kiralayabilir; hem mülk hem kira geliri + mülk değer artışı. Daha pasif bir yatırım yapısıdır.
Profil 4: Sektörel Deneyimli Profesyonel
10+ yıl sektör deneyimli, aktif operatör. Sermaye 2.000.000-5.000.000 TL. Öneri: Devren kiralık. Sektör bilgisini operasyonda kullanmak ana hedef; mülk sahipliği gerekli değil. Tasarruf edilen sermaye ile ikinci şube veya stok arttırımına yatırım yapılabilir.
Profil 5: Emeklilik Planı Yapan Girişimci
50+ yaş, emeklilik sonrası pasif gelir + miras planı yapan. Sermaye 4.000.000+ TL. Öneri: Devren satılık. Mülk + işletme birlikte uzun vadede değer kaybına karşı koruma. Emeklilik sonrası işletme kiralanır ve pasif kira geliri alınır; mülk vefat halinde mirasçılara aynen geçer.
Sık Sorulan Sorular
İlgili Sözlük Terimleri
Bu rehberde geçen kavramlar için terim girdilerimizden detaylı bilgi alabilirsiniz.
Güncel Devren İlanlar
Devren kiralık ve devren satılık ilanlarını yan yana karşılaştırmak kararınızı netleştirir. Devredin platformunda hedeflediğiniz sektör ve şehir bazında emsal ilanları inceleyebilirsiniz.
Son Devren İlanlar
Pazarlık tavanınızı belirlerken aynı sektör ve konumdaki güncel emsalleri görmek faydalıdır.

[ACİL] Ümraniye Çarşıda Kurulu Pizza ve Makarna İşletmesi Devren Kiralık

Trendyol İlk 10'da Yer Alan Tescilli E-Ticaret Giyim Markası Devren Satılık

Paket Mutfak Aylık Ciro ortalama 1.550.000 TL

Maltepe Altayçeşme'de 11 Yıllık Aktif 16 Masalı Devren Kiralık Cafe & Çay Ocağı

Mahmutbey Caddesi Köşe Konumlu, Hazır Müşterili Pastane/Kafe Devren Kiralık

Pendik Kurtköy'de 260 m² Kurumsal Franchise Güzellik Merkezi Devren Kiralık
Kaynaklar
Rehberdeki her yasal referans, oran ve karşılaştırma aşağıdaki birincil (mevzuat) ve ikincil (emlak sektörü yayını, mali müşavirlik) kaynaklara dayanır. Bağlantılar yeni sekmede açılır ve takip edilmez (nofollow). 6098 sayılı TBK ve 193 sayılı GVK birincil kaynaklardır.
- [1]6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.323, m.342, m.344, m.347, m.350, m.351) — Mevzuat Bilgi Sistemi
- [2]193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu (Mük. m.80 — Değer Artış Kazancı) — Mevzuat Bilgi Sistemi
- [3]492 sayılı Harçlar Kanunu (4 sayılı Tarife — Tapu Harçları) — Mevzuat Bilgi Sistemi
- [4]Devren Kiralık Ne Demek? Dikkat Edilmesi Gerekenler — Premar Türkiye
- [5]Devren Satılık Ne Demektir? — Hepsiemlak
- [6]Devren Satılık Ne Demek (Devren Kiralık ile Farkı) — Emlakjet
- [7]Devren Kiralık Nedir? Kiralama İşlemleri Farklı mıdır? — Hepsiemlak
- [8]Devren Kiralık Ne Demek? İşte Tüm Detaylar — AnySqft
- [9]Devren Satılık ile Devren Kiralık Arasındaki Fark — Remax Ahenk
- [10]2026 Damga Vergisi Oranları — Tüm Detaylar — MuhasebeTR
İlanlara geç
Rehberdeki kontrol listesini gerçek ilanlarla karşılaştırmak için ilgili akıştan başlayabilir veya tüm devren işletme fırsatlarını inceleyebilirsin.